Kennis over bijwerkingen

Wat is een bijwerking?
“Een bijwerking is een schadelijk en/of onbedoeld effect dat optreedt bij de toepassing van een geneesmiddel in een gebruikelijke dosering voor de preventie, diagnose of behandeling van een ziekte of aandoening.'
Deze definitie is afkomstig van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Onverwachte effecten van voedings- of genotmiddelen (drugs) en gevolgen van een overdosering vallen hier dus niet onder. Bij het optreden van een bijwerking speelt niet alleen de farmacologische werking van het geneesmiddel een rol, maar ook patiëntgebonden factoren.

Soorten bijwerkingen
Er is onderscheid tussen:

Type-A-bijwerkingen, ofwel geneesmiddelgerelateerde bijwerkingen
Deze hebben de volgende kenmerken:
- Bijwerking is herleidbaar tot het farmacologische effect van het geneesmiddel
- Bijwerking is dosisafhankelijk
- Tijdsrelatie is suggestief
- Bijwerking is reproduceerbaar
- Incidentie is relatief hoog (>1%)
- Bijwerking wordt meestal gezien in preregistratie studies 
Een voorbeeld van een type-A-bijwerking is een bloeding bij acetylsalicylzuur.

Type-B-bijwerkingen, ofwel patiëntgebonden bijwerkingen
Deze hebben de volgende kenmerken:
- Bijwerking is ernstig 
- Bijwerking is niet herleidbaar tot farmacologisch effect van het geneesmiddel
- Bijwerking is daarom niet dosisafhankelijk
- Tijdsrelatie en mechanisme zijn onzeker
- Bijwerking is meestal niet reproduceerbaar bij andere patiënten
- Incidentie (en achtergrondfrequentie) is relatief laag
- Bijwerking wordt meestal pas ontdekt na registratie 
Een voorbeeld van een type-B-bijwerking is het Stevens-Johnson syndroom.
 
Ook bijwerkingen van vaccins kunt u bij Lareb melden! 
Vaccins zijn geneesmiddelen met een bijzondere plaats binnen de gezondheidszorg:
- Vaccins worden uitsluitend door professionals (artsen of verpleegkundigen) toegediend.
- Vaccins worden in de regel aan gezonde personen toegediend.
- Vaccins worden vrijwel altijd bij kinderen getest (itt andere geneesmiddelen).
- Vaccinbijwerkingen kunnen afwijken van bijwerkingen van andere geneesmiddelen.
Lareb heeft de kennis en ervaring om bijwerkingen van deze bijzondere groep geneesmiddelen te beoordelen. Zo heeft Lareb op projectbasis de vaccinbijwerkingen van de “Landelijke vaccinatiecampagne hepatitis B risicogroepen” geregistreerd. Daarnaast is er een wederzijdse uitwisseling van gegevens met het RIVM betreffende bijwerkingen van vaccins die aan kinderen worden toegediend in het Rijksvaccinatieprogamma.