Aa Lettergrootte
16
 
Coronavirus infectie (COVID-19) tijdens de zwangerschap
Overzicht

Er is beperkte informatie bekend over COVID-19 (de infectie die wordt veroorzaakt door het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2) tijdens de zwangerschap. De verschijnselen bij zwangere vrouwen met COVID-19 lijken hetzelfde te zijn als bij niet-zwangere vrouwen.
Het is nog onduidelijk of het coronavirus in de baarmoeder kan worden overgedragen naar het ongeboren kind. Tot nu toe is er slechts eenmaal SARS-CoV-2 aangetoond bij een kind direct bij de geboorte. Er zijn verder enkele kinderen die kort na de geboorte een milde COVID-19 ontwikkelden. Het is niet duidelijk of dit komt door overdracht tijdens de zwangerschap of besmetting na de geboorte.
De meeste pasgeborenen zijn gezond. Een deel van de kinderen is te vroeg geboren. Dit werd zowel veroorzaakt door de COVID-19 als door andere complicaties in de zwangerschap. Bij enkele kinderen werd na enkele dagen een longontsteking vastgesteld. Het is niet duidelijk of de infectie bij de moeder hierbij een rol speelde.

Let op

  • Uit ervaring met sommige andere infecties (SARS, griep) blijkt dat zwangere vrouwen een ernstiger beloop met complicaties kunnen hebben. Wees hier alert op.
  • Behandel (hoge) koorts in de zwangerschap met paracetamol.

In de literatuur zijn vooral case reports, (kleine) case series en enkele studies waarin cases (zwangere vrouwen met COVID-19) met controles (zwangere vrouwen zonder COVID-19 of niet-zwangere vrouwen met COVID-19) worden beschreven. In totaal betreft het meer dan 1000 zwangerschappen met bekende uitkomst. De CDC meldt in hun wekelijks bulletin van 26 juni jl het verloop van de infectie bij 8207 zwangeren met bevestigde COVID-19 in de USA (34). Diverse literatuuroverzichten zijn inmiddels gepubliceerd (zoals 4, 5, 45-49).

Ernst van het ziektebeeld
Uit de literatuur komt naar voren dat zwangere vrouwen dezelfde symptomen hebben als niet-zwangere vrouwen. Voorop staan symptomen als koorts en kortademigheid, maar er wordt een grote verscheidenheid aan symptomen beschreven. Een deel van de beschreven zwangere vrouwen vertoonde geen symptomen. Zo ziet een onderzoek in New York bij 85% van de zwangeren met een COVID-19 geen symptomen. Ook in andere onderzoeken wordt dit gezien. De ernst van de infectie varieert van milde symptomen tot longontsteking en ernstige COVID-19. Er zijn 5 zwangerschappen beschreven met ernstige COVID-19 en longontsteking waarbij een "pre-eclampsie-achtig syndroom" werd gezien (32). Bij de 2 vrouwen die nog zwanger waren na herstel van de ernstige longontsteking, verdwenen de symptomen van pre-eclampsie spontaan zonder antihypertensiva. Belangrijk is het onderscheid goed te maken (37). De CDC in Amerika meldt in hun wekelijks bulletin van 26 juni 2020 dat er onder 8207 zwangere vrouwen meer opnames op de ICU waren en vaker mechanische ventilatie nodig was dan bij niet zwangere vrouwen (34). De sterfte was gelijk tussen zwangere en niet-zwangere vrouwen (0.2%). Ook een Zweeds onderzoek ziet meer opnames op de ICU en vaker mechanische ventilatie bij zwangere vrouwen (41). Er kon in beide analyse echter geen onderscheid gemaakt worden tussen zwangerschap- of COVID-19-gerelateerde problematiek als reden voor de ziekenhuisopname

Aangeboren afwijkingen
Er zijn geen gegevens beschikbaar over een mogelijk verhoogd risico op aangeboren afwijkingen of intra-uteriene groeivertraging. Er zijn 3 meldingen van een miskraam in het eerste trimester (16, 42, 43), 2 van een tweede trimester miskraam (9, 27) en 4 van een eerste of tweede trimester miskraam (51). Er was sprake van een placentaire infectie bij 1 van deze cases. Gelet het regelmatig voorkomen van miskramen kan over de relatie met COVID-19 geen uitspraak worden gedaan.

Overdracht van moeder op kind
In een groot deel van de studies is onderzocht of het virus in de baarmoeder wordt overgedragen op het ongeboren kind. De meeste onderzoeken zien tot nu toe geen aanwijzingen hiervoor.

In de onderzoeken werden de pasgeboren getest op SARS-CoV2. Het overgrote deel van de pasgeborenen testte negatief op het virus. Enkele kinderen testen positief op de dag van de geboorte. Ook zijn er enkele kinderen waarbij na de geboorte verhoogde IgM waardes in het plasma werden gemeten. Deze beperkte gegevens sluiten een klein risico op een congenitale infectie niet uit. Het kan ook zijn dat een kind besmet werd tijdens of na de bevalling of als gevolg van langdurig gebroken vliezen. In enkele casusbeschrijvingen wordt beschreven dat het virus in de placenta is aangetroffen (31, 37, 52, 53). Diverse overzichten over verticale transmissie zijn inmiddels gepubliceerd (35, 36, 44, 50, 54).

Bevalling en neonatale periode
Uit de onderzoeken blijkt dat in een groot deel van de bevallingen een keizersnede is uitgevoerd. Een intrapartum besmetting bij een vaginale bevalling is niet uitgesloten. Er is een case report van een dergelijke mogelijke intrapartum besmetting (14).
Een deel van de kinderen werd te vroeg geboren, mogelijk veroorzaakt door COVID-19. In de artikelen worden vaak ook andere redenen aangevoerd voor de vroeggeboorte. Bij sommige pasgeborenen worden ademhalingsproblemen gezien, mogelijk veroorzaakt door de vroeggeboorte. Over het algemeen hadden de kinderen een goede Apgar score en waren gezond.

Naast de literatuur is er ook informatie beschikbaar over zwangere vrouwen in Nederland met COVID-19. Sinds 1 maart is Nethoss gestart met de registratie van COVID-19 positieve zwangeren in Nederland. De informatie is te vinden op de websites van de NVOG: https://www.nvog.nl/actueel/registratie-van-covid-19-positieve-zwangeren-in-nethoss/  

Algemene informatie over COVID-19 is te vinden op de website van het RIVM via https://www.rivm.nl/coronavirus/covid-19

Voor het beleid bij zwangere vrouwen met COVID-19 verwijzen wij naar de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) via https://www.nvog.nl/actueel/perinatologische-zorg-in-tijden-van-covid-19/

Referenties

  1. WHO: Report of the WHO-China Joint Mission on Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). 16-24 februari 2020. https://www.who.int/docs/default-source/coronaviruse/who-china-joint-mission-on-covid-19-final-report.pdf
  2. Kimberlin DW, Stagno S.  Can SARS-CoV-2 Infection Be Acquired In Utero?More Definitive Evidence Is Needed. JAMA 2020. 26 maart 2020 (Epub). PMID: 32215579
  3. Breslin N, Baptiste C, Gyamfi-Bannerman C, et al. COVID-19 infection among asymptomatic and symptomatic pregnant women: two weeks of confirmed presentations to an affiliated pair of New York City hospitals. AJOG. XX April 2020 (Epub).
  4. Zaigham M, Andersson O. Maternal and Perinatal Outcomes with COVID-19: a systematic review of 108 pregnancies. Acta Obstet Gynecol Scand. 2020 Apr 7. [Epub ahead of print] PMID: 32259279 
  5. Parazzini, F., Bortolus, R., Mauri, P.A., et al. 2020. Delivery in pregnant women infected with sars-cov-2: A fast review. Int J Gynaecol Obstet. PMID:32271947. 
  6. Lu D, Sang L, Du S, Li T, Chang Y2, Yang XA2. Asymptomatic COVID-19 infection in late pregnancy indicated no vertical transmission. J Med Virol. 2020 Apr 24. PMID: 32330313
  7. Yu N, Li W, Kang Q, Zeng W, Feng L, Wu J. No SARS-CoV-2 detected in amniotic fluid in mid-pregnancy. Lancet Infect Dis. 2020 Apr 22. PMID: 32333848
  8. Qiancheng X, Jian S, Lingling P et al. Coronavirus disease 2019 in pregnancy. Int J Infect Dis. 2020 epub 1-5-2020
  9. Baud D, Greub G, Favre G et al. Second-Trimester Miscarriage in a Pregnant Woman With SARS-CoV-2 Infection. JAMA epub 1-5-2020
  10. Covid-19 and pregnancy. Bmj. 2020;369:m1672.
  11. Lamouroux A, Attie-Bitach T, Martinovic J, Leruez-Ville M, Ville Y. Evidence for and against vertical transmission for SARS-CoV-2 (COVID-19). Am J Obstet Gynecol. 2020.
  12. Li J, Wang Y, Zeng Y, Song T, Pan X, Jia M, et al. Critically ill pregnant patient with COVID-19 and neonatal death within two hours of birth. Int J Gynaecol Obstet. 2020.
  13. Kelly JC, Dombrowski M, ONeill-Callahan M et al. False-Negative COVID-19 Testing: Considerations in Obstetrical Care Am J Obstet Gynecol MFM. Epub date 2020/04/30
  14. Ferrazzi E, Frigerio L, Savasi V et al. Vaginal delivery in SARS-CoV-2 infected pregnant women in Northern Italy: a retrospective analysis. BJOG. Epub date 2020/04/28
  15. Pierce-Williams RAM, Burd J, Felder L, Khoury R, Bernstein PS, Avila K et a. Clinical course of severe and critical COVID-19 in hospitalized pregnancies: a US cohort study. Am J Obstet Gynecol MFM. 2020
  16. Rosen, M. H., Axelrad, J., Hudesman, D. et al. Management of Acute Severe Tang, M. W., Nur, E., Biemond, B. J. Immune Thrombocytopenia During Pregnancy Due to COVID-19. Am J Hematol. 2020 May 23. doi: 10.1002/ajh.25877. Online ahead of print.
  17. Zeng, Y., Lin, L., Yan, Q.et al. Update on Clinical Outcomes of Women With COVID-19 During Pregnancy. Int J Gynaecol Obstet. 2020 May 21. doi: 10.1002/ijgo.13236. Online ahead of print.
  18. Penfield, C. A., Brubaker, S. G., Limaye, M. A. et al. Detection of SARS-COV-2 in Placental and Fetal Membrane Samples. Am J Obstet Gynecol MFM. 2020 May 8:100133. doi: 10.1016/j.ajogmf.2020.100133.
  19. Lang, G. J., Zhao, H. Can SARS-CoV-2-infected women breastfeed after viral clearance? J Zhejiang Univ Sci B. 2020 May;21(5):405-407
  20. Kuhrt, K., McMicking, J., Nanda, S., Nelson-Piercy, C., Shennan, A. Placental abruption in a twin pregnancy at 32 weeks' gestation complicated by COVID-19, without vertical transmission to the babies. Am J Obstet Gynecol MFM. 2020 May 8:100135.
  21. Anderson, J., Schauer, J., Bryant, S., Graves, C. R. The use of convalescent plasma therapy and remdesivir in the successful management of a critically ill obstetric patient with novel coronavirus 2019 infection: A case report. Case Rep Womens Health. 2020 May 16:e00221.
  22. Govind, A., Essien, S., Karthikeyan, A., Fakokunde, A., Janga, D., Yoong, W., Nakhosteen, A. Re: Novel Coronavirus COVID-19 in late pregnancy: Outcomes of first nine cases in an inner city London hospital. Eur J Obstet Gynecol Reprod Biol. 2020 May 7.
  23. Ahmed, I., Azhar, A., Eltaweel, N., Tan, B. K. First Covid‐19 maternal mortality in the UK associated with thrombotic complications. Br J Haematol. 2020 May 18.
  24. Perrone, S., Deolmi, M., Giordano, M., D'Alvano, T., Gambini, L., Corradi, M., Frusca, T., Ghi, T., Esposito, S. Report of a series of healthy term newborns from convalescent mothers with COVID-19. Acta Biomed. 2020 May 11;91(2):251-255.
  25. Qadri, F., Mariona, F. Pregnancy affected by SARS-CoV-2 infection: a flash report from Michigan. J Matern Fetal Neonatal Med. 2020 May 20:1-3.
  26. Pereira, A., Cruz-Melguizo, S., Adrien, M., Fuentes, L., Marin, E., Perez-Medina, T.  Clinical course of Coronavirus Disease-2019 (COVID-19) in pregnancy. Acta Obstet Gynecol Scand. 2020 May 22.
  27. London,V., McLaren Jr,R., Atallah,F., Cepeda,C., McCalla, S., Fisher, N., Stein, J.L., Haberman, S.,  Minkoff, H. The Relationship Between Status at Presentation and Outcomes Among Pregnant Women With COVID-19. Am J Perinatol. 2020 May 19.
  28. Lokken, E. M., Walker, C. L., Delaney, S., Kachikis, A., Kretzer, N. M. et al. Clinical Characteristics of 46 Pregnant Women with a SARS-CoV-2 Infection in Washington State. Am J Obstet Gynecol. 2020 May 18
  29. J. Juan M. M. Gil Z. Rong Y. Zhang H. Yang L. C. Poon. Effects of coronavirus disease 2019 (COVID ‐19) on maternal, perinatal and neonatal outcomes: a systematic review. Ultrasound Obstet Gynecol. 2020 May 19.
  30. Eglof, C.  Vauloup-Fellous, C., Picone, O., Mandelbrot, L., Roques, P. Evidence and Possible Mechanisms of Rare Maternal-Fetal Transmission of SARS-CoV-2. J Clin Virol 2020 May 18;128:104447.
  31. Patane, L., Morotti, D., Giunta, M. R., Sigismondi, C., Piccoli, M. G. Vertical transmission of COVID-19: SARS-CoV-2 RNA on the fetal side of the placenta in pregnancies with COVID-19 positive mothers and neonates at birth. Am J Obstet Gynecol MFM. 2020 May 18:100145
  32. Mendoza M, Garcia-Ruiz I, Maiz N, et al. Preeclampsia-like syndrome induced by severe COVID-19: a prospective observational study [published online ahead of print, 2020 Jun 1]. BJOG. 2020;10.1111/1471-0528.16339.
  33. Blitz MJ, Rochelson B, Minkoff H, Meirowitz N, Prasannan L, London V, et al. Maternal Mortality Among Women with COVID-19 Admitted to the Intensive Care Unit. Am J Obstet Gynecol. 2020.
  34. https://www.cdc.gov/mmwr/volumes/69/wr/mm6925a1.htm?s_cid=mm6925a1_w
  35. Goh XL, Low YF Ng CH ea Incidence of SARS-CoV-2 Vertical Transmission: A Meta-Analysis. Arch Dis Child Fetal Neonatal 2020 Jun 25; Online ahead of print.
  36. Simoes, E., Silva A.C., Leal, C.R.V. Is SARS-CoV-2 Vertically Transmitted? Front Pediatr 2020 Jun 24; Online ahead of print.
  37. Futterman, I. et al COVID-19 and HELLP: Overlapping Clinical Pictures in Two Gravid Patients. AJP Rep 10 (2) e179-e182.
  38. Hosier H et al. SARS-CoV-2 infection of the placenta. J Clin Invest Pediatr 2020 Jun 24; Online ahead of print.
  39. Kirtsman, M. et al. Probable congenital SARS-CoV-2 infection in a neonate born to a woman with active SARS-CoV-2 infection. Cmaj 192 (24) e647-e650.
  40. Chen et al. Clinical Characteristics of Pregnant Women with Covid-19 in Wuhan, China. Arch Dis Child Fetal Neonatal Ed 2020 Jun 25; Online ahead of print
  41. Collin J, Bystrom E et al Public Health Agency of Sweden's Brief Report: Pregnant and postpartum women with severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 infection in intensive care in Sweden. Acta Obstet Gynecol Scand 99 (7) 819-822
  42. Sentilhes, L., De Marcillac, F., Jouffrieau, C. et al. 2020. Covid-19 in pregnancy was associated with maternal morbidity and preterm birth. Am J Obstet Gynecol. PMID:32553908.
  43. Buonsenso, D., Costa, S., Sanguinetti, M. et al. 2020. Neonatal late onset infection with severe acute respiratory syndrome coronavirus 2. Am J Perinatol. PMID:32359227.
  44. Thomas, P., Alexander, P.E., Ahmed, U. et al. 2020. Vertical transmission risk of sars-cov-2 infection in the third trimester: A systematic scoping review. J Matern Fetal Neonatal Med:1-8. PMID:32611247.
  45. Marim, F., Karadogan, D., Eyuboglu, T.S. et al. 2020. Lessons learned so far from the pandemic: A review on pregnants and neonates with covid-19. The Eurasian journal of medicine  52(2):202-210. PMID:32612432.
  46. Matar, R., Alrahmani, L., Monzer, N. et al. 2020. Clinical presentation and outcomes of pregnant women with covid-19: A systematic review and meta-analysis. Clin Infect Dis. PMID:32575114.
  47. Trippella, G., Ciarcia, M., Ferrari, M. et al. 2020. Covid-19 in pregnant women and neonates: A systematic review of the literature with quality assessment of the studies. Pathogens (Basel, Switzerland)  9(6). PMID:32570959.
  48. Galang, R.R., Chang, K., Strid, P. et al. 2020. Severe coronavirus infections in pregnancy: A systematic review. Obstet Gynecol. PMID:32544146.
  49. Lopes de Sousa, A.F., Carvalho, H.E.F., Oliveira, L.B. et al. 2020. Effects of covid-19 infection during pregnancy and neonatal prognosis: What is the evidence? Int J Environ Res Public Health  17(11). PMID:32545378.
  50. Walker, K.F., O'Donoghue, K., Grace, N. et al. 2020. Maternal transmission of sars-cov-2 to the neonate, and possible routes for such transmission: A systematic review and critical analysis. BJOG : an international journal of obstetrics and gynaecology. PMID:32531146.
  51. Knight, M., Bunch, K., Vousden, N. et al. 2020. Characteristics and outcomes of pregnant women admitted to hospital with confirmed sars-cov-2 infection in uk: National population based cohort study. Bmj  369:m2107. PMID:32513659.
  52. Pulinx B, Kieffer D, Michiels I, Petermans S, Strybol D, Delvaux S, et al. Vertical transmission of SARS-CoV-2 infection and preterm birth. European journal of clinical microbiology & infectious diseases : official publication of the European Society of Clinical Microbiology. 2020.
  53. Sisman J, Jaleel MA, Moreno W, Rajaram V, Collins RRJ, Savani RC, et al. INTRAUTERINE TRANSMISSION OF SARS-COV-2 INFECTION IN A PRETERM INFANT. The Pediatric infectious disease journal. 2020.
  54. Bahadur G, Homburg R, Yoong W, Singh C, Bhat M, Kotabagi P, et al. Adverse outcomes in SAR-CoV-2 (COVID-19) and SARS virus related pregnancies with probable vertical transmission. JBRA assisted reproduction. 2020;24(3):351-7.

Laatst bijgewerkt op 20-07-2020


De informatie op deze pagina is gebaseerd op gebruik van het geneesmiddel in de aanbevolen dosering, zonder dat de patiënt daarbij andere geneesmiddelen gebruikt. Welk geneesmiddel de beste keuze is, kan per persoon en per situatie verschillen. Daarom is goed overleg tussen zorgverlener en patiënt essentieel. Bij elke zwangerschap is er een basisrisico van 10 tot 15% op een miskraam en van 2 tot 4% op het krijgen van een baby met een aangeboren afwijking. De informatie bij zwangerschap gaat over de vraag of dit risico groter wordt door gebruik van het geneesmiddel. De informatie over borstvoeding is gebaseerd op het mogelijke risico voor de zuigeling, uitgaande van een gezonde, voldragen baby van 0 tot 2 maanden. Bij een te vroeg geboren, kleine, lichte of zieke baby moet men extra voorzichtig zijn. Een oudere zuigeling is juist minder kwetsbaar.