Amfetaminen bij ADHD tijdens de zwangerschap
Overzicht

Het gebruik van methylfenidaat en dexamfetamine (als geneesmiddel) tijdens het begin van de zwangerschap leidt waarschijnlijk niet tot een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen. Het is niet bekend of gebruik van methylfenidaat na het eerste trimester effecten heeft op de zwangerschap of het (ongeboren) kind. Bij recreatief gebruik van hogere hoeveelheden amfetamine wordt meer vroeggeboorte en een lager geboortegewicht gezien.

Risico indeling
  • Waarschijnlijk veilig Dit geneesmiddel kan gebruikt worden tijdens de zwangerschap. Maar indien mogelijk heeft een geneesmiddel uit de categorie ‘Meest veilig’ de voorkeur. Bijvoorbeeld omdat er meer onderzoek is gedaan naar dat middel (zie tekst ‘Meer weten’).
    • - methylfenidaat (1e trimester)
  • Mogelijk risico Dit geneesmiddel kan mogelijk nadelige effecten hebben op zwangerschap of –ongeboren- kind (zie tekst ‘Meer weten’). Weeg de mogelijke nadelige effecten af tegen het belang van behandeling van de moeder. Overweeg of een veiliger middel gebruikt kan worden of voer extra controles uit.
    • - dexamfetamine
  • Risico onbekend Over gebruik van dit geneesmiddel tijdens de zwangerschap is geen of onvoldoende informatie beschikbaar. Het is niet mogelijk om een uitspraak te doen over de veiligheid. Kies bij voorkeur voor een middel waarvan meer bekend is over de veiligheid.
    • - methylfenidaat (2e en 3e trimester)

Methylfenidaat
Tot nu toe zijn er rond de 4500 zwangerschappen gevolgd waarbij methylfenidaat gebruikt is in het eerste trimester. In de onderzoeken wordt geen algemeen verhoogd risico op aangeboren afwijkingen gevonden. In één onderzoek wordt een licht verhoogd risico op hartafwijkingen gemeld. Het is nog niet duidelijk of deze afwijkingen echt veroorzaakt worden door methylfenidaat. Alle andere onderzoeken zien dit niet.

Over andere effecten op de zwangerschap of het ongeboren kind kan nog geen uitspraak worden gedaan. De meeste zwangere vrouwen stoppen vroeg in de zwangerschap met het gebruik. De ervaring met gebruik in de hele zwangerschap is nog beperkt en de resultaten verschillend.

Dexamfetamine
Er zijn enkele onderzoeken naar het risico op aangeboren afwijkingen bij gebruik van dexamfetamine als geneesmiddel tijdens het eerste trimester. Het betreft meer dan 7000 zwangerschappen. Er wordt geen hoger risico gezien op aangeboren afwijkingen of hartafwijkingen.

Over andere effecten op de zwangerschap of het ongeboren kind kan nog geen uitspraak worden gedaan. De meeste zwangere vrouwen stoppen vroeg in de zwangerschap. De ervaring met langdurig gebruik tijdens de zwangerschap is beperkt. Wanneer dexamfetamine tot het eind van de zwangerschap wordt gebruikt, kunnen er mogelijk onthoudingsverschijnselen bij de baby ontstaan.

In studies waarin amfetamine recreatief gebruikt wordt, wordt een grotere kans op vroeggeboorte en effect op de groei en geboortegewicht gezien. Dit risico wordt groter bij een hoge dosis. Of deze effecten ook optreden bij langdurig gebruik van dexamfetamine als geneesmiddel is niet bekend, maar is niet uit te sluiten. Het probleem bij onderzoeken naar recreatief gebruik is dat bepaalde leefstijlfactoren zoals gebruik van andere middelen, roken en alcohol vaak voorkomen. Dit kan invloed hebben op de uitkomst.

De informatie op deze pagina is gebaseerd op gebruik van het geneesmiddel in de aanbevolen dosering, zonder dat de patiënt daarbij andere geneesmiddelen gebruikt. Welk geneesmiddel de beste keuze is, kan per persoon en per situatie verschillen. Daarom is goed overleg tussen zorgverlener en patiënt essentieel. Bij elke zwangerschap is er een basisrisico van 10 tot 15% op een miskraam en van 2 tot 4% op het krijgen van een baby met een aangeboren afwijking. De informatie bij zwangerschap gaat over de vraag of dit risico groter wordt door gebruik van het geneesmiddel. De informatie over borstvoeding is gebaseerd op het mogelijke risico voor de zuigeling, uitgaande van een gezonde, voldragen baby van 0 tot 2 maanden. Bij een te vroeg geboren, kleine, lichte of zieke baby moet men extra voorzichtig zijn. Een oudere zuigeling is juist minder kwetsbaar.