Aa Lettergrootte
16
 
Vitamine K-remmers (cumarines) tijdens de zwangerschap
Overzicht

Vermijd het gebruik van vitamine K-antagonisten tijdens de zwangerschap, in ieder geval tussen het begin van de 6e en het einde van de 12e week van de zwangerschap en vanaf de 36e zwangerschapsweek. Vitamine K-antagonisten kunnen ernstige nadelige effecten hebben op het ongeboren kind.

Let op

  • Bij kinderwens: vervang bij profylactisch gebruik fenprocoumon door acenocoumarol vanwege de kortere halfwaardetijd.
  • Als de vrouw met kinderwens overtijd is: voer direct een zwangerschapstest uit.
  • Bij een positieve zwangerschapstest: vervang de vitamine K-antagonist door een laagmoleculairgewicht heparine (LMWH) of eventueel heparine, in ieder geval vóór het begin van de 6e zwangerschapsweek.
  • Na het einde van de 12e zwangerschapsweek: ook nu heeft een LMWH of heparine de voorkeur. Gebruik vitamine K-antagonisten (bij voorkeur acenocoumarol) alleen op strikte indicatie, zoals bij een hartklepprothese. Controleer regelmatig de INR in verband met het verhoogde risico op bloedingen bij de foetus.
  • Vanaf de 36e zwangerschapsweek: vervang het eventuele gebruik van vitamine K-antagonisten opnieuw door een LMWH of heparine.
Risico indeling
  • Risico op aangeboren afwijkingen Dit geneesmiddel geeft een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen of andere blijvende schade. Gebruik dit middel alleen in uitzonderingsgevallen (met extra controles). Kies zo mogelijk voor een veiliger middel of staak -tijdelijk- de behandeling.
    • - acenocoumarol
    • - fenprocoumon
    • - warfarine

Vitamine K-antagonisten (cumarinederivaten) passeren de placenta. Gebruik tijdens het eerste trimester van de zwangerschap geeft een verhoogd risico op een spontane abortus en structurele afwijkingen bij de foetus. Nasale hypoplasie en skeletafwijkingen zijn karakteristiek voor de zogenoemde cumarine-embryopathie. Het risico ligt volgens recente literatuurgegevens rond 6%.
De gevoelige periode voor de cumarine-embryopathie ligt waarschijnlijk tussen het begin van de 6e en het einde van de 12e week van de zwangerschap, gerekend vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie. Bij gebruik in de eerste zes weken van de zwangerschap, gerekend vanaf de eerste dag van de laatste menstruatie, zijn er geen aanwijzingen voor een verhoogd risico op cumarine-embryopathie.

Gebruik van vitamine K-antagonisten tijdens de zwangerschap, óók na het eerste trimester, kan tevens leiden tot afwijkingen van het centraal zenuwstelsel, oogafwijkingen en gehoorschade. Daarnaast is het risico op groeivertraging, foetale bloedingen en mentale retardatie verhoogd. De afwijkingen aan het centraal zenuwstelsel, waaronder atrofie van de nervus opticus, worden waarschijnlijk veroorzaakt door intracerebrale bloedingen gevolgd door littekenvorming. Dit kan gedurende de hele zwangerschap optreden, maar is zeldzaam. Vermijd ook in de laatste weken van de zwangerschap het gebruik van vitamine K-antagonisten in verband met de kans op bloedingen bij zowel de moeder als de foetus of pasgeborene.

Laatst bijgewerkt op 18-03-2019


De informatie op deze pagina is gebaseerd op gebruik van het geneesmiddel in de aanbevolen dosering, zonder dat de patiënt daarbij andere geneesmiddelen gebruikt. Welk geneesmiddel de beste keuze is, kan per persoon en per situatie verschillen. Daarom is goed overleg tussen zorgverlener en patiënt essentieel. Bij elke zwangerschap is er een basisrisico van 10 tot 15% op een miskraam en van 2 tot 4% op het krijgen van een baby met een aangeboren afwijking. De informatie bij zwangerschap gaat over de vraag of dit risico groter wordt door gebruik van het geneesmiddel. De informatie over borstvoeding is gebaseerd op het mogelijke risico voor de zuigeling, uitgaande van een gezonde, voldragen baby van 0 tot 2 maanden. Bij een te vroeg geboren, kleine, lichte of zieke baby moet men extra voorzichtig zijn. Een oudere zuigeling is juist minder kwetsbaar.