Angiotensinereceptorblokkers tijdens de zwangerschap

Overzicht

Het gebruik van angiotensinereceptorblokkers (ARB’s) in de zwangerschap wordt afgeraden. ARB's kunnen in het tweede en derde trimester van de zwangerschap afwijkingen veroorzaken bij het ongeboren kind, zoals afwijkingen aan longen, schedel, ledematen en aangezicht. Het is onbekend of ARB’s in het eerste trimester gebruikt kunnen worden.

Let op
Als een zwangere vrouw een ARB gebruikt, dan dient zij nog in het eerste trimester te wisselen van antihypertensivum.

Risico indeling

  • Risico op aangeboren afwijkingen Dit geneesmiddel geeft een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen of andere blijvende schade. Gebruik dit middel alleen in uitzonderingsgevallen (met extra controles). Kies zo mogelijk voor een veiliger middel of staak -tijdelijk- de behandeling.
    • - candesartan (tweede en derde trimester)
    • - eprosartan (tweede en derde trimester)
    • - irbesartan (tweede en derde trimester)
    • - losartan (tweede en derde trimester)
    • - olmesartan (tweede en derde trimester)
    • - telmisartan (tweede en derde trimester)
    • - valsartan (tweede en derde trimester)
  • Risico onbekend Over gebruik van dit geneesmiddel tijdens de zwangerschap is geen of onvoldoende informatie beschikbaar. Het is niet mogelijk om een uitspraak te doen over de veiligheid. Kies bij voorkeur voor een middel waarvan meer bekend is over de veiligheid.
    • - candesartan (eerste trimester)
    • - eprosartan (eerste trimester)
    • - irbesartan (eerste trimester)
    • - losartan (eerste trimester)
    • - olmesartan (eerste trimester)
    • - telmisartan (eerste trimester)
    • - valsartan (eerste trimester)

Eerste trimester
Over het gebruik van ARB’s in het eerste trimester zijn nog onvoldoende gegevens beschikbaar om een goede uitspraak te doen over de risico’s. Hierdoor is het niet mogelijk in te schatten of er een hogere kans is op aangeboren afwijkingen.

De grootste studie naar het gebruik van ARB’s tijdens het eerste trimester is een prospectieve cohortstudie uitgevoerd in Duitsland. In totaal gebruikten 215 vrouwen een ARB in het eerste trimester. Het percentage aangeboren afwijkingen in de ARB cohort was 5.4% (9/168) en in de controle groep 3% (17/570). Dit verschil was niet statistisch significant. Een patroon in afwijkingen werd niet gevonden [1].

Tweede en derde trimester
Na het gebruik van ARB’s in het tweede en derde trimester worden dezelfde effecten als bij de ACE-remmers beschreven: oligo- of anhydramnion (verminderd of afwezig vruchtwater), intra-uteriene groeivertraging, longhypoplasie (achterblijvende longontwikkeling), nierschade, afwijkingen aan de schedel, aangezicht en ledematen en sterfte.

Voor meer informatie over ACE-remmers, zie de pagina over ACE-remmers.


  • Hoeltzenbein M, et al. Pregnancy outcome after first trimester use of angiotensin AT1 receptor blockers: an observational cohort study. Clinical research in cardiology : official journal of the German Cardiac Society. 2018-08-01;107(8):679-687

Laatst bijgewerkt op 24-09-2020


Bij elke zwangerschap is er een basisrisico van 10 tot 15% op een miskraam en van 2 tot 4% op het krijgen van een baby met een aangeboren afwijking. De informatie bij zwangerschap gaat over de vraag of dit risico groter wordt door gebruik van het geneesmiddel of vaccin. Daarnaast bespreken we diverse andere risico’s voor het ongeboren kind, zoals de kans op vroeggeboorte of een laag geboortegewicht. De informatie bij borstvoeding is gebaseerd op het mogelijke risico voor de zuigeling, uitgaande van een gezonde, voldragen baby van 0 tot 2 maanden. Bij een te vroeg geboren, kleine, lichte of zieke baby moet men extra voorzichtig zijn. Een oudere zuigeling is juist minder kwetsbaar. We gaan bij zwangerschap en borstvoeding uit van de gebruikelijke dosering, zonder dat de patiënt daarbij andere geneesmiddelen gebruikt. Of het gebruik van een geneesmiddel de beste keuze is, en welk geneesmiddel in dat geval de voorkeur heeft, kan per persoon en per situatie verschillen. Daarom is goed overleg tussen zorgverlener en patiënt essentieel. Deze informatie is bedoeld ter ondersteuning van dit overleg en kan de medische zorg niet vervangen.