Systemische middelen bij psoriasis tijdens de zwangerschap
Overzicht

Zowel acitretine als methotrexaat kunnen leiden tot aangeboren afwijkingen, deze middelen mogen dan ook absoluut niet gebruikt worden tijdens de zwangerschap.
Vermijd ook gebruik van methoxsaleen tijdens de zwangerschap.
Over het gebruik van apremilast, brodalumab, ixekizumab, secukinumab en ustekinumab zijn onvoldoende gegevens bekend om een uitspraak te kunnen doen over de mogelijke risico’s.

Let op

  • Het is pas drie jaar na staken van acitretine weer veilig om zwanger te worden.
  • Acitretine valt onder het zwangerschapspreventieprogramma. Lees voor meer informatie de bijsluiter.

Risico indeling
  • Mogelijk risico Dit geneesmiddel kan mogelijk nadelige effecten hebben op zwangerschap of –ongeboren- kind (zie tekst ‘Meer weten’). Weeg de mogelijke nadelige effecten af tegen het belang van behandeling van de moeder. Overweeg of een veiliger middel gebruikt kan worden of voer extra controles uit.
    • - methoxsaleen
  • Risico op aangeboren afwijkingen Dit geneesmiddel geeft een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen of andere blijvende schade. Gebruik dit middel alleen in uitzonderingsgevallen (met extra controles). Kies zo mogelijk voor een veiliger middel of staak -tijdelijk- de behandeling.
    • - acitretine
    • - methotrexaat
  • Risico onbekend Over gebruik van dit geneesmiddel tijdens de zwangerschap is geen of onvoldoende informatie beschikbaar. Het is niet mogelijk om een uitspraak te doen over de veiligheid. Kies bij voorkeur voor een middel waarvan meer bekend is over de veiligheid.
    • - apremilast
    • - brodalumab
    • - ixekizumab
    • - secukinumab
    • - ustekinumab

Acitretine
Acitretine is teratogeen en gecontra-indiceerd tijdens de zwangerschap. Gebruik van dit middel in het eerste trimester geeft een verhoogd risico op spontane abortus en op ernstige aangeboren afwijkingen bij het kind. Het betreft craniofaciale en cardiovasculaire afwijkingen en afwijkingen aan het centraal zenuwstelsel, het skelet en de thymus. Acitretine wordt zelf vrij snel afgebroken, maar kan worden omgezet in etretinaat. Alcoholgebruik stimuleert deze omzetting. Etretinaat is ook teratogeen is en wordt langdurig opgeslagen in vetweefsel. Acitretine mag niet worden voorgeschreven aan vrouwen in de vrucht­bare leeftijd. Als het toch gebruikt wordt, moet zwangerschap worden uitgesloten en mag de vrouw geen alcohol gebruiken. Tijdens gebruik van acitretine en gedurende ten minste drie jaar na staken moet de vrouw anticonceptie gebruiken. Voor meer informatie zie het zwangerschapspreventieprogramma in de officiële productinformatie.

Methoxsaleen
Pas de combinatie van het psoraleen-derivaat methoxsaleen met UVA-lichttherapie (PUVA) niet toe tijdens de zwangerschap in verband met mutagene/car­cinogene eigenschappen van deze combinatie.

Methotrexaat
Methotrexaat is teratogeen bij de mens. Het kan intra-uteriene groeivertraging, ledemaats-, schedel- en aangezichtsafwijkingen en afwijkingen in het centrale zenuwstelsel (al dan niet gepaard met een verminderde intelligentie) veroorzaken. De hoogte van het risico en de exacte gevoelige periode zijn niet bekend. Een veilige dosis kan niet worden vastgesteld. Het gebruik van methotrexaat is daarom gecontra-indiceerd tijdens de gehele zwangerschap.

Monoklonale antilichamen
Ervaring in de zwangerschap
Brodalumab, ixekizumab, secukinumab en ustekinumab zijn humane monoklonale antilichamen. Over het gebruik van brodalumab, ixekizumab en secukinumab tijdens de zwangerschap is nauwelijks informatie. Over gebruik van ustekinumab in de zwangerschap zijn enkele tientallen case reports, voornamelijk in het eerste trimester. Daarbij werden geen aangeboren afwijkingen gezien.

Placentapassage, immunosuppressie
Monoklonale antilichamen passeren in het eerste trimester nauwelijks de placenta. Vanaf het tweede trimester neemt de placentapassage door actief transport toe. De passage is het hoogste vlak voor de partus. Deze middelen hebben een lange halfwaardetijd. Bij gebruik tot aan de bevalling is het mogelijk nog lang aanwezig in het lichaam van het kind, zoals ook gezien is bij andere monoklonale antilichamen. Gezien de werking van deze middelen zou dit mogelijk tot immunosuppressie bij de foetus en de neonaat kunnen leiden, waardoor het kind vatbaarder kan zijn voor infecties.

De informatie op deze pagina is gebaseerd op gebruik van het geneesmiddel in de aanbevolen dosering, zonder dat de patiënt daarbij andere geneesmiddelen gebruikt. Welk geneesmiddel de beste keuze is, kan per persoon en per situatie verschillen. Daarom is goed overleg tussen zorgverlener en patiënt essentieel. Bij elke zwangerschap is er een basisrisico van 10 tot 15% op een miskraam en van 2 tot 4% op het krijgen van een baby met een aangeboren afwijking. De informatie bij zwangerschap gaat over de vraag of dit risico groter wordt door gebruik van het geneesmiddel. De informatie over borstvoeding is gebaseerd op het mogelijke risico voor de zuigeling, uitgaande van een gezonde, voldragen baby van 0 tot 2 maanden. Bij een te vroeg geboren, kleine, lichte of zieke baby moet men extra voorzichtig zijn. Een oudere zuigeling is juist minder kwetsbaar.