Benzodiazepines bij angst- en slaapstoornissen tijdens de zwangerschap
Overzicht

Gebruik benzodiazepine-agonisten tijdens de zwangerschap alleen als het echt nodig is. Probeer ze zo kort mogelijk te gebruiken in een lage dosis. De voorkeur gaat uit naar een middel dat snel uit het lichaam wordt uitgescheiden. Voorbeelden hiervan zijn oxazepam, temazepam, zolpidem en zopiclon. Middelen die lang in het lichaam aanwezig blijven (zoals diazepam), kunnen stapelen bij het ongeboren kind.
Benzodiazepine-agonisten kunnen bij gebruik aan het eind van de zwangerschap zorgen voor ontwenningsverschijnselen bij het kind na de geboorte.

Let op
Deze middelen kunnen bij gebruik aan het eind van de zwangerschap onthoudingsverschijnselen of het floppy-infant syndroom geven bij het pasgeboren kind.

Risico indeling
  • Waarschijnlijk veilig Dit geneesmiddel kan gebruikt worden tijdens de zwangerschap. Maar indien mogelijk heeft een geneesmiddel uit de categorie ‘Meest veilig’ de voorkeur. Bijvoorbeeld omdat er meer onderzoek is gedaan naar dat middel (zie tekst ‘Meer weten’).
    • - alprazolam (1e en 2e trimester)
    • - chloordiazepoxide (1e en 2e trimester)
    • - diazepam (1e en 2e trimester)
    • - lorazepam (1e en 2e trimester)
    • - oxazepam (1e en 2e trimester)
    • - temazepam (1e en 2e trimester)
    • - zolpidem (1e en 2e trimester)
    • - zopiclon (1e en 2e trimester)
  • Mogelijk risico Dit geneesmiddel kan mogelijk nadelige effecten hebben op zwangerschap of –ongeboren- kind (zie tekst ‘Meer weten’). Weeg de mogelijke nadelige effecten af tegen het belang van behandeling van de moeder. Overweeg of een veiliger middel gebruikt kan worden of voer extra controles uit.
    • - alprazolam (3e trimester)
    • - chloordiazepoxide (3e trimester)
    • - diazepam (3e trimester)
    • - lorazepam (3e trimester)
    • - oxazepam (3e trimester)
    • - temazepam (3e trimester)
    • - zolpidem (3e trimester)
    • - zopiclon (3e trimester)
  • Risico onbekend Over gebruik van dit geneesmiddel tijdens de zwangerschap is geen of onvoldoende informatie beschikbaar. Het is niet mogelijk om een uitspraak te doen over de veiligheid. Kies bij voorkeur voor een middel waarvan meer bekend is over de veiligheid.
    • - bromazepam
    • - brotizolam
    • - clobazam
    • - clorazepinezuur
    • - flunitrazepam
    • - flurazepam
    • - lormetazepam
    • - midazolam
    • - nitrazepam
    • - prazepam

Gebruik benzodiazepinen in het eerste en/of tweede trimester
Binnen de groep van benzodiazepinen hebben oxazepam en temazepam de voorkeur. Deze middelen hebben een korte halfwaardetijd en er is redelijke ervaring mee. De meeste ervaring is opgedaan met diazepam (er zijn gegevens beschikbaar bij > 5000 zwangeren). Echter diazepam passeert gemakkelijk de placenta en kan vanwege de zeer lange halfwaardetijd stapelen bij de foetus. Daarom heeft dit middel niet de voorkeur. Met alprazolam en oxazepam (> 1000 zwangeren) en temazepam en lorazepam (> 500 zwangeren) is ruime tot redelijke ervaring opgedaan. Met chloordiazepoxide is ook ruime ervaring opgedaan (> 1000 zwangeren), maar dit middel heeft een zeer lange halfwaardetijd. De overige benzodiazepinen zijn niet of onvoldoende onderzocht.

Dierstudies laten een verhoogd risico op schisis zien bij gebruik van benzodiazepi­nen tijdens de zwangerschap. Bij de mens zijn er geen eenduidige aanwijzingen dat het gebruik van benzodiaze­pinen leidt tot een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen.

Gebruik benzodiazepinen in het derde trimester
Bij langdurig gebruik van benzodiazepinen tot aan de bevalling kunnen onthoudingsverschijnselen bij de pasgeborene optreden, zoals prikkelbaarheid, hypertonie, tremoren, onregelmatige ademhaling, braken, diarree, convulsies en hard huilen. Hoge doses voor de bevalling kunnen ook leiden tot neonatale respiratoire depressie (onderdrukking van de ademhaling).

Daarnaast bestaat de kans op het ontstaan van een floppy-infant syndroom met onder andere hypotonie, lethargie, verstoorde temperatuurregulatie en slecht drinken. Het optreden van dit syndroom is waarschijnlijk gerelateerd aan de gebruikte dosering.

Zolpidem en zopiclon
Met het gebruik van zolpidem en zopiclon tijdens de zwanger­schap is ruime ervaring (> 1500 zwangeren) opgedaan. De onderzoeken laten geen hoger risico op aangeboren afwijkingen zien. Beide middelen hebben een heel korte halfwaardetijd.

Waarschijnlijk kunnen bij langdurig gebruik tot aan de bevalling onthoudingsverschijnselen bij de pasgeborene optreden.

De informatie op deze pagina is gebaseerd op gebruik van het geneesmiddel in de aanbevolen dosering, zonder dat de patiënt daarbij andere geneesmiddelen gebruikt. Welk geneesmiddel de beste keuze is, kan per persoon en per situatie verschillen. Daarom is goed overleg tussen zorgverlener en patiënt essentieel. Bij elke zwangerschap is er een basisrisico van 10 tot 15% op een miskraam en van 2 tot 4% op het krijgen van een baby met een aangeboren afwijking. De informatie bij zwangerschap gaat over de vraag of dit risico groter wordt door gebruik van het geneesmiddel. De informatie over borstvoeding is gebaseerd op het mogelijke risico voor de zuigeling, uitgaande van een gezonde, voldragen baby van 0 tot 2 maanden. Bij een te vroeg geboren, kleine, lichte of zieke baby moet men extra voorzichtig zijn. Een oudere zuigeling is juist minder kwetsbaar.