Aa Lettergrootte
16
 
Multiple sclerose is géén bijwerking van vaccinatie
Overzicht

Uit onderzoek blijkt dat vaccinaties geen multiple sclerose (MS) veroorzaken. MS is een chronische ontstekingsziekte van het centrale zenuwstelsel. Er is ook geen bewijs dat geïnactiveerde vaccins een verergering of opvlamming van MS-klachten kan veroorzaken. Uitgebreid onderzoek naar het gebruik van levend verzwakte vaccins bij mensen met MS ontbreekt. Bij gebruik van medicatie die het immuunsysteem onderdrukt, wordt toediening van levend verzwakte vaccins afgeraden. Overleg altijd met een behandelend arts over het nemen van vaccinaties bij MS. [1-10]

In de jaren 90 kwamen er in Frankrijk meldingen van MS na een vaccinatiecampagne
Er zijn toen verschillende onderzoeken gedaan naar een mogelijk verband tussen de vaccinatie tegen hepatitis B en het ontstaan van MS. Volgens deze onderzoeken was er geen verband tussen beide [1, 5, 11, 12]. Mogelijk was er sprake van coïncidentie. Er werden zoveel mensen gevaccineerd, waaronder ook risicogroepen voor MS zoals vrouwen tussen de 20 en 40 jaar. Deze risicogroepen zouden ook zonder vaccinatie MS kunnen ontwikkelen [11]. Het is mogelijk dat de hepatitis B vaccinatie een trigger is geweest voor het aanwakkeren van MS bij mensen die er genetische aanleg voor hebben [12-14]. In de literatuur worden er andere gevallen beschreven van MS na vaccinatie. Echter is ook hierbij niet bewezen dat vaccinatie de oorzaak is van het ontstaan van MS [14-17]. 

Het is aangetoond dat vaccinaties geen MS veroorzaken
Hoewel het nog onduidelijk is hoe MS precies ontstaat, blijkt uit verschillende onderzoeken dat vaccinaties geen MS veroorzaken [1-6]. Hierbij is onder andere gekeken naar de vaccinatie tegen griep, humaan papillomavirus (HPV), hepatitis B en tuberculose [12, 18-26]. Sommige onderzoeken tonen aan dat vaccinaties juist zorgen voor een beschermend effect tegen MS. Enerzijds door het voorkomen van infecties die vaak verergering van klachten kunnen veroorzaken [1, 2, 5, 19, 27, 28]. Anderzijds zorgt stimulatie van het immuunsysteem door vaccinaties mogelijk ook dat klachten van MS worden vertraagd of verminderd [1, 2].

Geïnactiveerde vaccins kunnen veilig worden gegeven aan mensen met MS
Er zijn geen aanwijzingen dat deze vaccins bestaande klachten van MS verergeren of weer laten opleven [2, 7-10, 29]. Deze vaccins kunnen in sommige gevallen wel minder bescherming geven. In dat geval kan een booster nodig zijn [2, 5, 7, 10]. Ook de medicatie voor MS kan van invloed zijn op de effectiviteit van een vaccin. Verschillende immunomodulerende middelen kunnen zorgen voor een verminderde bescherming [5, 10, 30, 31]. Levend verzwakte vaccins worden over het algemeen afgeraden bij mensen met MS die immunosuppressieve middelen gebruiken. Het is niet bekend wat het effect is van deze vaccins op de klachten van MS [2, 7, 9, 18]. Er zijn gevallen beschreven in de literatuur waarbij het vaccin tegen gele koorts verergering geeft van bestaande klachten van MS [9, 32, 33].


  • Hapfelmeier A, Gasperi C, Donnachie E. A large case-control study on vaccination as risk factor for multiple sclerosis. Neurology. 2019-08-27;93(9):e908-e916
  • Farez MF, et al. Practice guideline update summary: Vaccine-preventable infections and immunization in multiple sclerosis: Report of the Guideline Development, Dissemination, and Implementation Subcommittee of the American Academy of Neurology. Neurology. 2019-09-24;93(13):584-594
  • Wormsbecker AE, Johnson C, Bourns L. Demonstration of background rates of three conditions of interest for vaccine safety surveillance. PloS one. 2019-01-15;14(1):e0210833
  • Abbasi M, et al. Multiple sclerosis and environmental risk factors: a case-control study in Iran. Neurol Sci. 2017-11-01;38(11):1941-1951
  • Jakimovski D, Weinstock-Guttman B, Ramanathan M. Infections, Vaccines and Autoimmunity: A Multiple Sclerosis Perspective. Vaccines. 2020-01-28;8(1)
  • Langer-Gould A, et al. Vaccines and the risk of multiple sclerosis and other central nervous system demyelinating diseases. JAMA neurology. 2014-12-01;71(12):1506-13
  • Lebrun C, Vukusic S, French Group for Recommendations in Multiple Sclerosis France4MS the Société francophone de la sclérose en plaques SFSEP. Immunization and multiple sclerosis: Recommendations from the French Multiple Sclerosis Society. Rev Neurol (Paris). 2019-06-01;175(6):341-357
  • Metze C, et al. Immunogenicity and predictors of response to a single dose trivalent seasonal influenza vaccine in multiple sclerosis patients receiving disease-modifying therapies. CNS Neurosci Ther. 2019-02-01;25(2):245-254
  • Loebermann M, Winkelmann A, Hartung HP. Vaccination against infection in patients with multiple sclerosis. Nat Rev Neurol. 2012-01-24;8(3):143-51
  • Olberg HK, et al. Antibody response to seasonal influenza vaccination in patients with multiple sclerosis receiving immunomodulatory therapy. Eur J Neurol. 2018-03-01;25(3):527-534
  • Mouchet J, et al. Hepatitis B vaccination and the putative risk of central demyelinating diseases - A systematic review and meta-analysis. Vaccine. 2018-03-14;36(12):1548-1555
  • Nguyen XH, Saoudi A, Liblau RS. Vaccine-associated inflammatory diseases of the central nervous system: from signals to causation. Curr Opin Neurol. 2016-06-01;29(3):362-71
  • D'alò GL, et al. Frequently asked questions on seven rare adverse events following immunization. J Prev Med Hyg. 2017-03-01;58(1):E13-E26
  • Mouchet J, Bégaud B. Central Demyelinating Diseases after Vaccination Against Hepatitis B Virus: A Disproportionality Analysis within the VAERS Database. Drug safety. 2018-08-01;41(8):767-774
  • Le Houézec D. Evolution of multiple sclerosis in France since the beginning of hepatitis B vaccination. Immunol Res. 2014-12-01;60(2-3):219-25
  • Vacchiano G, Vyshka G. Balkans syndrome: a potential link between multiple sclerosis and hypervaccination. J R Army Med Corps. 2012-12-01;158(4):338-40
  • Vrethem M, Malmgren K, Lindh J. A patient with both narcolepsy and multiple sclerosis in association with Pandemrix vaccination. J Neurol Sci. 2012-10-15;321(1-2):89-91
  • Frederiksen JL, Topsøe Mailand M. Vaccines and multiple sclerosis. Acta Neurol Scand. 2017-11-01;136 Suppl 201:49-51
  • Ghaderi S, Berg-Hansen P, Bakken IJ. Hospitalization following influenza infection and pandemic vaccination in multiple sclerosis patients: a nationwide population-based registry study from Norway. Eur J Epidemiol. 2020-04-01;35(4):355-362
  • El-Muzaini H, Akhtar S, Alroughani R. A matched case-control study of risk factors associated with multiple sclerosis in Kuwait. BMC Neurol. 2020-02-21;20(1):64
  • Meggiolaro A, Migliara G, La Torre G. Association between Human Papilloma Virus (HPV) vaccination and risk of Multiple Sclerosis: A systematic review. Hum Vaccin Immunother. 2018-05-04;14(5):1266-1274
  • Mouchet J, et al. Human papillomavirus vaccine and demyelinating diseases-A systematic review and meta-analysis. Pharmacol Res. 2018-06-01;132:108-118
  • Grimaldi-Bensouda L, et al. Risk of autoimmune diseases and human papilloma virus (HPV) vaccines: Six years of case-referent surveillance. J Autoimmun. 2017-05-01;79:84-90
  • Scheller NM, et al. Quadrivalent HPV vaccination and risk of multiple sclerosis and other demyelinating diseases of the central nervous system. JAMA. 2015-01-06;313(1):54-61
  • Ristori G, Faustman D, Matarese G. Bridging the gap between vaccination with Bacille Calmette-Guérin (BCG) and immunological tolerance: the cases of type 1 diabetes and multiple sclerosis. Curr Opin Immunol. 2018-12-01;55:89-96
  • Martí­nez-Sernández V, Figueiras A. Central nervous system demyelinating diseases and recombinant hepatitis B vaccination: a critical systematic review of scientific production. J Neurol. 2013-08-01;260(8):1951-9
  • Belbasis L, Bellou V, Evangelou E. Environmental risk factors and multiple sclerosis: an umbrella review of systematic reviews and meta-analyses. Lancet Neurol. 2015-03-01;14(3):263-73
  • Pellegrino P, et al. On the relationship between human papilloma virus vaccine and autoimmune diseases. Autoimmun Rev. 2014-07-01;13(7):736-41
  • Auriel E, Gadoth A, Regev K. Seasonal and H1N1v influenza vaccines in MS: safety and compliance. J Neurol Sci. 2012-03-15;314(1-2):102-3
  • Olberg HK, Cox RJ, Nostbakken JK. Immunotherapies influence the influenza vaccination response in multiple sclerosis patients: an explorative study. Mult Scler. 2014-07-01;20(8):1074-80
  • Pellegrino P, et al. Efficacy of vaccination against influenza in patients with multiple sclerosis: The role of concomitant therapies. Vaccine. 2014-08-20;32(37):4730-5
  • Farez MF, Correale J. Yellow fever vaccination and increased relapse rate in travelers with multiple sclerosis. Arch Neurol. 2011-10-01;68(10):1267-71
  • Rolfes L, et al. Fulminant MS Reactivation Following Combined Fingolimod Cessation and Yellow Fever Vaccination. Int J Mol Sci. 2019-11-28;20(23)

Laatst bijgewerkt op 08-01-2021