Aa Lettergrootte
16
 
Reuma is géén bijwerking van vaccinatie
Overzicht

Reuma wordt niet veroorzaakt door vaccinatie. De vaccinatie tegen bof, mazelen en rodehond (BMR) kan wel tijdelijke gewrichtsklachten geven. Maar dit is geen reuma. Bij reuma is het afweersysteem van het lichaam ontregeld. Hierdoor ontstaan er aanhoudende ontstekingen in de gewrichten, spieren en/of pezen. Deze ontstekingen kunnen leiden tot pijn en stijfheid. Voor reumapatiënten zijn geïnactiveerde vaccins veilig. Levend verzwakte vaccins worden over het algemeen afgeraden.  Overleg altijd met de reumatoloog of behandelend arts over het nemen van vaccinaties. [1-20]

Uit onderzoek blijkt dat vaccinaties geen reuma veroorzaken 
Ook veroorzaken vaccinaties geen andere aanhoudende gewrichtsklachten [1-6]. Er zijn wel een aantal patiënten die aanhoudende gewrichtsklachten ervaarden na vaccinatie. Hierbij is niet aangetoond dat vaccinatie de oorzaak is van de klachten [7-9]. De mazelen-component in de BMR-vaccinatie kan wel tijdelijke gewrichtsklachten geven. Uit onderzoek blijkt dat deze klachten vooral voorkomen bij volwassen vrouwen. De klachten ontstaan meestal 1 tot 3 weken na de vaccinatie en kunnen enkele dagen tot weken duren [10, 11].

Reumapatiënten zijn meer vatbaar voor sommige infectieziektes
Dit komt omdat ze een verminderde weerstand hebben door de ziekte zelf en de medicatie die ze ervoor gebruiken. Vaccinaties zijn dus belangrijk voor reumapatiënten om de kans op heftige infecties te verkleinen [11-13]. Geïnactiveerde vaccins kunnen veilig worden gegeven, het liefst voordat er wordt gestart met medicatie die het afweersysteem onderdrukt [13-18]. Vaccinaties met levend verzwakte vaccins, zoals tegen gele koorts, tuberculose en bof, mazelen en rode hond, worden over het algemeen afgeraden bij mensen met reuma. De reden is dat er in theorie een infectie kan ontstaan bij personen met een verminderde weerstand [13-15]. Er zijn geen aanwijzingen in de literatuur dat vaccinaties bestaande reumaklachten verergeren [16-19]. Ook laten onderzoeken zien dat mensen met reuma niet meer bijwerkingen ervaren na vaccinatie in vergelijking met mensen zonder reuma [16, 17, 20].


  • Dudley MZ, et al. The state of vaccine safety science: systematic reviews of the evidence. Lancet Infect Dis. 2020-05-01;20(5):e80-e89
  • Panozzo CA, et al. Arthritis and arthralgia as an adverse event following immunization: A systematic literature review. Vaccine. 2019-01-07;37(2):372-383
  • Elwood JM, Ameratunga R. Autoimmune diseases after hepatitis B immunization in adults: Literature review and meta-analysis, with reference to 'autoimmune/autoinflammatory syndrome induced by adjuvants' (ASIA). Vaccine. 2018-09-11;36(38):5796-5802
  • Ray P, et al. Risk of rheumatoid arthritis following vaccination with tetanus, influenza and hepatitis B vaccines among persons 15-59 years of age. Vaccine. 2011-09-02;29(38):6592-7
  • Bengtsson C, et al. Common vaccinations among adults do not increase the risk of developing rheumatoid arthritis: results from the Swedish EIRA study. Ann Rheum Dis. 2010-10-01;69(10):1831-3
  • Cameron RL, Ahmed S, Pollock KG. Adverse event monitoring of the human papillomavirus vaccines in Scotland. Intern Med J. 2016-04-01;46(4):452-7
  • Martínez-Lavín M. Fibromyalgia-like illness in 2 girls after human papillomavirus vaccination. J Clin Rheumatol. 2014-10-01;20(7):392-3
  • Soriano A, et al. Giant cell arteritis and polymyalgia rheumatica after influenza vaccination: report of 10 cases and review of the literature. Lupus. 2012-02-01;21(2):153-7
  • Ruhrman-Shahar N, Torres-Ruiz J, Rotman-Pikielny P. Autoimmune reaction after anti-tetanus vaccination-description of four cases and review of the literature. Immunol Res. 2017-02-01;65(1):157-163
  • Hamborsky J, Kroger A, Wolfe S, eds. Centers for Disease Control and Prevention. Epidemiology and Prevention of Vaccine-Preventable Diseases [internet]. 13de editie. Washington D.C. Public Health Foundation, 2015. 20: Rubella; p.16. Geraadpleegd 10-7-2020. Beschikbaar via: https://www.cdc.gov/vaccines/pubs/pinkbook/index.html
  • Furer V, et al. Incidence and prevalence of vaccine preventable infections in adult patients with autoimmune inflammatory rheumatic diseases (AIIRD): a systemic literature review informing the 2019 update of the EULAR recommendations for vaccination in adult patients with AIIRD. RMD open. 2019-09-19;5(2):e001041
  • Bryant, PA, Nellore A, Baddley JW. Vaccinations in Rheumatology. In: Ragab G, Atkinson TP, Stoll ML, redacteurs. The Microbiome in Rheumatic Diseases and Infection [Internet]. Cham: Springer International Publishing AG; 2018. p.16. Geraadpleegd op 1 juli 2020. Beschikbaar via: https://link.springer.com/book/10.1007%2F978-3-319-79026-8
  • Reuma Nederland. Wat is reuma? [internet]. Geraadpleegd op 6 juli 2020. Beschikbaar via: https://reumanederland.nl/reuma/wat-is-reuma/
  • Furer V, et al. 2019 update of EULAR recommendations for vaccination in adult patients with autoimmune inflammatory rheumatic diseases. Ann Rheum Dis. 2020-01-01;79(1):39-52
  • Cordeiro I, et al. Recommendations for Vaccination in Adult Patients with Systemic Inflammatory Rheumatic Diseases from the Portuguese Society of Rheumatology. Acta Reumatol Port. 2016-04-01;41(2):112-30
  • Papadopoulou D, Tsoulas C, Tragiannidis A. Role of vaccinations and prophylaxis in rheumatic diseases. Best Pract Res Clin Rheumatol. 2015-04-01;29(2):306-18
  • Sousa S, et al. Efficacy and Safety of Vaccination in Pediatric Patients with Systemic Inflammatory Rheumatic Diseases: a systematic review of the literature. Acta Reumatol Port. 2017-01-01;42(1):8-16
  • Groot N, Heijstek MW, Wulffraat NM. Vaccinations in paediatric rheumatology: an update on current developments. Curr Rheumatol Rep. 2015-07-01;17(7):46
  • Westra J, Rondaan C, van Assen S. Vaccination of patients with autoimmune inflammatory rheumatic diseases. Nat Rev Rheumatol. 2015-03-01;11(3):135-45
  • Rondaan C, et al. Efficacy, immunogenicity and safety of vaccination in adult patients with autoimmune inflammatory rheumatic diseases: a systematic literature review for the 2019 update of EULAR recommendations. RMD open. 2019-09-09;5(2):e001035

Laatst bijgewerkt op 10-01-2021