Gevoel van ziek zijn en vermoeidheid na vaccinatie

Overzicht

Na een vaccinatie kan vermoeidheid, slaperigheid en het gevoel van ziek zijn (malaise) optreden. Bij jonge kinderen uit zich dit in meer slapen dan normaal, huilen, een verminderde eetlust of lusteloosheid. Deze verschijnselen komen vaak voor, na allerlei soorten vaccinaties. Het verschilt per vaccin wanneer malaiseklachten optreden. Bij de meeste vaccins ontstaan de klachten de dag na vaccinatie. Na het geven van een levend verzwakt vaccin kunnen de verschijnselen later ontstaan. Malaiseklachten gaan binnen enkele dagen vanzelf weer over. Soms kan het langer duren. Als klachten langer duren, kan er ook iets anders aan de hand zijn, zoals een infectie. Overleg dan met de huisarts. [1-23]

arrow icon

Malaise na vaccinatie ontstaat zonder dat er een ziekteverwekker aanwezig is
De klachten worden waarschijnlijk veroorzaakt door een toename van cytokines [1, 23]. Deze cytokines reguleren het immuunsysteem en zijn betrokken bij ontstekingsreacties. De ontstekingsreactie wordt opgewekt door de antigenen in het vaccin en eventuele hulpstoffen om de immuunrespons te versterken.

Bij geïnactiveerde vaccins ontstaan malaiseklachten 3 tot 24 uur na vaccinatie
Bij levend verzwakte vaccins is de latentietijd van malaiseklachten afhankelijk van de incubatietijd van de ziekteverwekkers in het vaccin. Na BMR vaccinatie is dit 5 tot 12 dagen. Bij het gele koorts vaccin is dit binnen 3 tot 7 dagen na vaccinatie. Na BCG vaccinatie (tuberculose) is malaise vooral te verwachten in combinatie met een reactie op de injectieplaats. Dit kan ook langere tijd na vaccinatie zijn, omdat deze specifieke reactie ook nog na 3 maanden kan ontstaan [18].

arrow icon
  • Halsey NA, et al. The safety of influenza vaccines in children: An Institute for Vaccine Safety white paper. Vaccine. 2015-12-30;33 Suppl 5:F1-F67
  • Sakamoto M, et al. Effectiveness on high-grade cervical abnormalities and long-term safety of the quadrivalent human papillomavirus vaccine in Japanese women. J Infect Chemother. 2019-07-01;25(7):520-525
  • De Serres G, et al. Short-term safety of 4CMenB vaccine during a mass meningococcal B vaccination campaign in Quebec, Canada. Vaccine. 2018-12-18;36(52):8039-8046
  • McMillan M, Clarke M, Parrella A. Safety of Tetanus, Diphtheria, and Pertussis Vaccination During Pregnancy: A Systematic Review. Obstet Gyneco. 2017-03-01;129(3):560-573
  • Neves RG, Duro SM, Tomasi E. Influenza vaccination among elderly in Pelotas-RS, Brazil, 2014: a population-based study. Epidemiol Serv Saude. 2016-10-01;25(4):755-766
  • Mahajan D, Cook J, Dey A. Annual report: Surveillance of adverse events following immunisation in Australia, 2011. Commun Dis Intell Q Rep. 2012-12-31;36(4):E315-32
  • Mattner F, et al. Adverse effects of rabies pre- and postexposure prophylaxis in 290 health-care-workers exposed to a rabies infected organ donor or transplant recipients. Infection. 2007-06-01;35(4):219-24
  • Donalisio MR, Rodrigues SM, Mendes ET. Adverse events after pneumococcal vaccination. J Bras Pneumol. 2007-01-01;33(1):51-6
  • Yang J, et al. A mass vaccination campaign targeting adults and children to prevent typhoid fever in Hechi; expanding the use of Vi polysaccharide vaccine in southeast China: a cluster-randomized trial. BMC Public Health. 2005-05-18;5:49
  • Papaevangelou G, Totos G, Roumeliotou A. Brief report: hepatitis A vaccination in Greek military recruits. J Med Virol. 1993-05-01;40(1):1-4
  • Pietrzyk JJ, et al. Safety and immunogenicity of a DTaP-IPV(Vero) (serum-free) combination vaccine in comparison to DTaP-IPV(Mkc) when administered simultaneously with Haemophilus influenzae type B conjugate vaccine (PRP-T) in children at 2, 3.5, 5 and 16 months of age. Vaccine. 2008-09-26;26(41):5296-303
  • West DJ, et al. Safety and immunogenicity of a bivalent Haemophilus influenzae type b/hepatitis B vaccine in healthy infants. Hib-HB Vaccine Study Group. Pediatr Infect Dis J. 1997-06-01;16(6):593-9
  • Naz H, Cevik F, Aykin N. Influenza vaccination in healthcare workers. J Infect Dev Ctrie. 2009-02-28;3(1):50-4
  • Anh DD, Jayadeva G, Kuriyakose S. The safety and reactogenicity of a reduced-antigen-content diphtheria-tetanus-acellular pertussis (dTpa) booster vaccine in healthy Vietnamese children. Vaccine. 2016-08-17;34(37):4360-3
  • Durando P, et al. Safety and tolerability of 13-valent pneumococcal conjugate vaccine in the elderly. Hum Vaccin Immunother. 2015-01-01;11(1):172-7
  • Begier EM, Burwen DR, Haber P. Postmarketing safety surveillance for typhoid fever vaccines from the Vaccine Adverse Event Reporting System, July 1990 through June 2002. Clin Infect Dis. 2004-03-15;38(6):771-9
  • Plotkin SA, Orenstein W, Offit PA (ed). Vaccines. 6th edition. Elsevier Saunders; 2013
  • Burgmeijer R, Hoppenbrouwers K, van Gompel F. Handboek vaccinaties: Infectieziekten en vaccinaties. Deel B. 2e druk. Assen: Van Gorcum; 2013. P63-64
  • Phan CH, Nguyen TPT, Doan UY. Safety of a quadrivalent meningococcal conjugate vaccine in healthy subjects aged 9 months to 55 years in Vietnam. Pharmacoepidemiol Drug Sa. 2019-04-01;28(4):515-520
  • Findlow J, Knuf M. Immunogenicity and safety of meningococcal group A, C, W and Y tetanus toxoid conjugate vaccine: review of clinical and real-world evidence. Future Microbiol. 2019-05-01;14:563-580
  • Marshall GS, et al. Immunogenicity, Safety, and Tolerability of a Hexavalent Vaccine in Infants. Pediatrics. 2015-08-01;136(2):e323-32
  • Rümke HC, Visser HK. Vaccinaties op de kinderleeftijd anno 2004. II. Echte en vermeende bijwerkingen. Ned Tijdschr Geneeskd. 2004-02-21;148(8):364-71
  • Rümke H. Postvaccinatie verschijnselen: prikplaatsreacties en reactogeniteit Tijdschrift Jeugdgezondheidszorg. 2016-06-22;48(6):50-56

Laatst bijgewerkt op 11-01-2021