Aangepaste doseringen tijdens de zwangerschap: digoxine, metoprolol, paroxetine en quetiapine
Bij sommige medicijnen is het nodig om tijdens de zwangerschap de dosering aan te passen. Dit is ook het geval bij digoxine, metoprolol, paroxetine en quetiapine. Je vindt de informatie over de doseeradviezen op onze website.
Veranderingen tijdens de zwangerschap
Drie op de vier vrouwen gebruikt wel eens een medicijn tijdens de zwangerschap. Tijdens de zwangerschap verandert er veel in het lichaam. Daardoor kan een medicijn anders worden opgenomen, verdeeld of afgebroken. Daarom is het bij sommige medicijnen nodig om tijdens de zwangerschap de dosering aan te passen. Dit is meestal niet onderzocht, omdat zwangere vrouwen zelden meedoen aan klinische onderzoeken.
Aangepaste adviezen
Digoxine, een middel tegen hartritmestoornissen, wordt tijdens de zwangerschap sneller uit het lichaam verwijderd. Vooral in het tweede en derde trimester. Dit kan ertoe leiden dat de hoeveelheid digoxine in het bloed lager wordt dan vóór de zwangerschap, en minder effectief is bij de behandeling van hartritmestoornissen. Het is dus belangrijk om goed te bewaken of de klachten toenemen, in dat geval kan het nodig zijn om de dosis te verhogen.
Metoprolol, een bètablokker, wordt tijdens de zwangerschap sneller afgebroken, vooral in het derde trimester. Hierdoor kan de hoeveelheid metoprolol in het bloed dalen, met als gevolg dat het middel minder goed werkt. De bloeddruk of hartslag kan dan stijgen, of migraineklachten kunnen toenemen. In dat geval kan het nodig zijn om de dosering te verhogen.
Paroxetine, een antidepressivum, wordt in de zwangerschap bij de meeste vrouwen sneller afgebroken. Vooral in tijdens het tweede en derde trimester. Dat kan ertoe leiden dat de hoeveelheid paroxetine in het bloed lager wordt dan vóór de zwangerschap, en minder effectief is tegen depressieve of angstklachten. Bij toename van de klachten moet dus een verhoging van de dosis worden overwogen. Bij sommige vrouwen, bij wie het leverenzym CYP2D6 niet goed werkt, is juist het tegenovergestelde te zien.
Quetiapine is een antipsychoticum. Ook bij dit middel is er een snellere afbraak tijdens de zwangerschap, vooral in het tweede en derde trimester. Hierdoor kan de hoeveelheid quetiapine in het bloed zo sterk dalen dat het middel minder effectief wordt bij het behandelen van psychiatrische klachten of slaapproblemen. Als de klachten toenemen is het dus soms nodig om de dosering te verhogen.
Middelen waarbij geen aanpassing nodig is
Ceftriaxon en infliximab zijn ook onderzocht, maar voor deze middelen is geen doseeraanpassing nodig. Bij het antibioticum ceftriaxon komt dit doordat er geen aanwijzingen zijn dat de hoeveelheid van het medicijn in het bloed verandert. Voor infliximab kan de concentratie wel toenemen in het derde trimester van de zwangerschap. Dit verschilt echter per persoon, en daarom blijft de aanbevolen dosering hetzelfde. Het is namelijk belangrijk dat de immuunaandoeningen waarvoor infliximab gebruikt wordt, goed behandeld blijven tijdens de zwangerschap.
MADAM onderzoek
MADAM: “Model Aangepaste Doseringen voor Alle Moeders” is een onderzoek dat is opgezet om geschikte medicijndoseringen te vinden voor zwangere vrouwen. Het is een samenwerking van het Radboudumc, Maastricht UMC+ en Moeders van Morgen Lareb. Eerder verschenen al aangepaste doseeradviezen voor meerdere medicijnen op onze website. Vanaf het Farmacotherapeutisch Kompas wordt verwezen naar deze doseeradviezen.