Neuralgische amyotrofie na vaccinatie

In het kort

Het is nog niet duidelijk of vaccinatie neuralgische amyotrofie kan veroorzaken. Mogelijk speelt vaccinatie een rol bij het ontstaan of terugkeren van deze zenuwaandoening. Hier is meer onderzoek naar nodig. Bij neuralgische amyotrofie is er sprake van plotselinge, ernstige zenuwpijn in de schouder en/of arm. De pijn wordt gevolgd door spierzwakte enkele uren tot dagen later. De ernstige pijn in het begin duurt gemiddeld 3 weken en wordt daarna minder. Neem contact op met uw huisarts als u klachten ervaart die passen bij neuralgische amyotrofie. [1]

Achtergrondinformatie

De meeste mensen met neuralgische amyotrofie hebben last van één schouder
Vaak is dit de rechterschouder, maar de klachten kunnen ook aan beide kanten zijn. Bij twee derde van de patiënten ontstaat het kenmerkende beeld van een afstaand schouderblad. Dit heet scapula alata [2]. Soms treden er ook gevoelsstoornissen op. Later ontstaat verlies van spierweefsel in de schouder en arm [2-4]. Hoewel in de meeste gevallen de schouder wordt aangedaan, kan neuralgische amyotrofie ook in het bekken of het been voorkomen [5, 6]. Daarnaast kan er ook een verlamming van het middenrif optreden, wat vaak benauwdheidsklachten veroorzaakt [7]. Veel mensen houden maanden tot jaren restklachten. Een deel heeft last van terugkerende aanvallen, soms op een andere plek [8]. De behandeling bestaat vaak uit pijnstillers, ontstekingsremmers, fysiotherapie en/of revalidatie [1].

De precieze oorzaak van neuralgische amyotrofie is nog niet duidelijk
Mogelijk spelen factoren zoals bacteriële of virale infecties, reumatische aandoeningen, stressvolle inspanning, trauma, zwangerschap, bestralingstherapie of genetische gevoeligheid een rol [9, 10]. Een COVID-19 infectie wordt ook in verband gebracht met het ontstaan van de ziekte [11]. In Nederland komt neuralgische amyotrofie bij ongeveer 1 op de 1000 personen per jaar voor [12].

Er zijn gevallen bekend van neuralgische amyotrofie na vaccinatie
In de literatuur zijn er relaties gelegd met onder andere het DTP vaccin (difterie, tetanus en polio), tetanusvaccin, hepatitis B-vaccin, tyfusvaccin, influenzavaccin, humaan papillomavirusvaccin en het gordelroosvaccin [13-22]. Inmiddels zijn er ook al meerdere gevallen van het ziektebeeld verschenen na coronavaccinatie [6, 23-35].

Het is onbekend hoe neuralgische amyotrofie na vaccinatie kan ontstaan
Een mechanische oorzaak zoals druk of verwonding van de zenuwen door de injectie is onwaarschijnlijk, gezien de klachten soms ook aan de kant optreden waar niet gevaccineerd is [13]. Mogelijk speelt een auto-immuunrespons op het antigeen in een vaccin een rol bij het ontstaan [10]. Hierbij wordt er niet alleen een afweerreactie aangemaakt tegen het virus, maar ook per ongeluk tegen onderdelen van het eigen lichaam [9].

arrow icon
  • NHG. Neuralgische amyotrofie (NA) [internet]. 2022. Geraadpleegd 18 november 2022. Beschikbaar via: https://www.nhg.org/thema/zeldzame-ziekten/neuralgische-amyotrofie-na
  • van Alfen N. The neuralgic amyotrophy consultation. Journal of neurology. 2007-06-01;254(6):695-704
  • van Alfen N. Clinical and pathophysiological concepts of neuralgic amyotrophy. Nature reviews. Neurology. 2011-05-10;7(6):315-22
  • Van Eijk JJ, Groothuis JT, Van Alfen N. Neuralgic amyotrophy: An update on diagnosis, pathophysiology, and treatment. Muscle & nerve. 2016-03-01;53(3):337-50
  • Chang MC. Neuralgic amyotrophy in the lower extremity diagnosed with gadolinium-enhanced lumbar magnetic resonance imaging: A case report Neurology Asia. 2017-12-01;22(4):377-379
  • Kim SI, Seok HY, Yi J. Leg paralysis after AstraZeneca COVID-19 vaccination diagnosed as neuralgic amyotrophy of the lumbosacral plexus: a case report. The Journal of international medical research. 2021-11-01;49(11):3000605211056783
  • Radboud UMC. Wat is middenrif verlamming bij NA? [internet]. Geraadpleegd 18 november 2022. Beschikbaar via: https://www.radboudumc.nl/patientenzorg/aandoeningen/middenrifverlamming-bij-na/wat-is-middenrif-verlamming-bij-na
  • van Alfen N, van Engelen BG, Hughes RA. Treatment for idiopathic and hereditary neuralgic amyotrophy (brachial neuritis). The Cochrane database of systematic reviews. 2009-07-08;2009(3):CD006976
  • Radboud UMC. Wat is neuralgische amyotrofie? [internet]. Geraadpleegd op 18 november 2022. Beschikbaar via: https://www.radboudumc.nl/patientenzorg/aandoeningen/neuralgische-amyotrofie/wat-is
  • Feinberg JH, Radecki J. Parsonage-turner syndrome. HSS journal : the musculoskeletal journal of Hospital for Special Surgery. 2010-09-01;6(2):199-205
  • Ismail II, Abdelnabi EA, Al-Hashel JY. Neuralgic amyotrophy associated with COVID-19 infection: a case report and review of the literature. Neurological sciences : official journal of the Italian Neurological Society and of the Italian Society of Clinical Neurophysiology. 2021-06-01;42(6):2161-2165
  • van Alfen N, et al. Incidence of neuralgic amyotrophy (Parsonage Turner syndrome) in a primary care setting--a prospective cohort study. PloS one. 2015-05-27;10(5):e0128361
  • Debeer P, De Munter P, Bruyninckx F. Brachial plexus neuritis following HPV vaccination. Vaccine. 2008-08-18;26(35):4417-9
  • Taras JS, King JJ, Jacoby SM. Brachial neuritis following quadrivalent human papilloma virus (HPV) vaccination. Hand (New York, N.Y.). 2011-12-01;6(4):454-6
  • Su PH, Tai CJ. A CARE-compliant article: a case report of idiopathic brachial neuritis treated with ultrasound-guided electroacupuncture. Medicine. 2019-05-01;98(19):e15325
  • Hamati-Haddad A, Fenichel GM. Brachial neuritis following routine childhood immunization for diphtheria, tetanus, and pertussis (DTP): report of two cases and review of the literature. Pediatrics. 1997-04-01;99(4):602-3
  • Kiwit JC. Neuralgic amyotrophy after administration of tetanus toxoid. Journal of neurology, neurosurgery, and psychiatry. 1984-03-01;47(3):320
  • Reutens DC, Dunne JW, Leather H. Neuralgic amyotrophy following recombinant DNA hepatitis B vaccination. Muscle & nerve. 1990-05-01;13(5):461
  • Crespo Burillo JA, Giménez Munosz Á, Pérez Trullén JM. Amyotrophic neuralgia of atypical presentation associated with exposure to a hepatitis B vaccine. Neurologia (Barcelona, Spain). 2020-06-01;35(5):352-353
  • Shaikh MF, Baqai TJ, Tahir H. Acute brachial neuritis following influenza vaccination. BMJ case reports. 2012-11-28;2012
  • Kim JG, Kim SY, Oh HS. Parsonage-Turner Syndrome Following Typhoid Vaccination. Yonsei medical journal. 2021-09-01;62(9):868-871
  • Lindgren B, Rivers D, Clark J. Bilateral Parsonage-Turner Syndrome After Initial Unilateral Presentation: A Case Report. Cureus. 2019-12-19;11(12):e6422
  • Amjad MA, et al. COVID-19 Vaccine-Induced Parsonage-Turner Syndrome: A Case Report and Literature Review. Cureus. 2022-05-30;14(5):e25493
  • Bernheimer JH, Gasbarro G. Parsonage Turner Syndrome Following Vaccination With mRNA-1273 SARS-CoV-2 Vaccine. Journal of clinical neuromuscular disease. 2022-06-01;23(4):229-230
  • Crespo Burillo JA, Loriente Martínez C, García Arguedas C. Amyotrophic neuralgia secondary to Vaxzevri (AstraZeneca) COVID-19 vaccine. Neurologia (Barcelona, Spain). 2021-09-01;36(7):571-572
  • Civardi C, Delconte C, Pisano F. Isolated musculocutaneous involvement in neuralgic amyotrophy associated with SARS-CoV2 vaccination. Neurological sciences : official journal of the Italian Neurological Society and of the Italian Society of Clinical Neurophysiology. 2022-06-01;43(6):3515-3517
  • Coffman JR, Randolph AC, Somerson JS. Parsonage-Turner Syndrome After SARS-CoV-2 BNT162b2 Vaccine: A Case Report. JBJS case connector. 2021-09-24;11(3)
  • Flikkema K, Brossy K. Parsonage-Turner Syndrome After COVID-19 Vaccination: A Case Report. JBJS case connector. 2021-12-22;11(4)
  • Diaz-Segarra N, Edmond A, Gilbert C. Painless idiopathic neuralgic amyotrophy after COVID-19 vaccination: A case report. PM & R : the journal of injury, function, and rehabilitation. 2022-07-01;14(7):889-891
  • Koh JS, et al. Neuralgic amyotrophy following COVID-19 mRNA vaccination. QJM : monthly journal of the Association of Physicians. 2021-11-05;114(7):503-505
  • Lukács K, Csóregh E, Fekete B. Kétoldali Parsonage-Turner-szindróma COVID-19-vakcinációt követően Orvosi hetilap. 2022-07-03;163(27):1055-1060
  • Mahajan S, Zhang F, Mahajan A. Parsonage Turner syndrome after COVID-19 vaccination. Muscle & nerve. 2021-07-01;64(1):E3-E4
  • Queler SC, Towbin AJ, Milani C. Parsonage-Turner Syndrome Following COVID-19 Vaccination: MR Neurography. Radiology. 2022-01-01;302(1):84-87
  • Vitturi BK, et al. Parsonage-Turner syndrome following coronavirus disease 2019 immunization with ChAdOx1-S vaccine: a case report and review of the literature. Journal of medical case reports. 2021-12-13;15(1):589
  • Haaksman M, van der Boom M, van Puijenbroek E.P. Vaccinaties trigger voor neuralgische amyotrofie Pharmaceutisch Weekblad. 2022-05-06;157(18):16-18

Laatst bijgewerkt op 25-11-2022