Calciumblokkers tijdens de zwangerschap
Overzicht

Gebruik calciumblokkers (calciumantagonisten) bij voorkeur niet in het eerste trimester van de zwangerschap. Er zijn nog te weinig gegevens bekend om een mogelijk nadelig effect te beoordelen.

Als een calciumblokker nodig is, dan gaat de voorkeur uit naar verapamil en nifedipine.

Risico indeling
  • Risico onbekend Over gebruik van dit geneesmiddel tijdens de zwangerschap is geen of onvoldoende informatie beschikbaar. Het is niet mogelijk om een uitspraak te doen over de veiligheid. Kies bij voorkeur voor een middel waarvan meer bekend is over de veiligheid.
    • - amlodipine
    • - barnidipine
    • - clevidipine
    • - diltiazem
    • - felodipine
    • - isradipine
    • - lacidipine
    • - lercanidipine
    • - nicardipine
    • - nifedipine
    • - nimodipine
    • - nitrendipine
    • - verapamil

Eerste trimester
Verapamil en nifedipine
Naar het gebruik van verapamil en nifedipine tijdens de zwangerschap is beperkt onderzoek gedaan in het eerste trimester. De beschikbare gegevens wijzen niet op een hoger risico op afwijkingen. Het betreft echter slechts rond de 170 zwangerschappen met verapamil en 150 zwangerschappen met nifedipine. Om een goede risico inschatting te kunnen maken, zijn meer gegevens nodig.

Amlodipine
Er is beperkte ervaring met het gebruik van amlodipine tijdens de zwangerschap. In de literatuur zijn rond de 90 zwangerschappen beschreven met een blootstelling in het eerste trimester. Tot nu toe zijn er geen aanwijzingen voor een verhoogd risico op aangeboren afwijkingen. De informatie is echter nog te beperkt voor een goede risico inschatting.

De andere calciumblokkers zijn nauwelijks onderzocht. Het gebruik van deze middelen wordt afgeraden.

Veel processen in de embryogenese van dieren zijn calciumafhankelijk, mogelijk geldt dit ook voor de mens. Naast de beperkte ervaring is dit een extra reden om terughoudend te zijn met blootstelling aan calciumblokkers in het eerste trimester.

Tweede en derde trimester
Het gebruik van nifedipine en verapamil bij ernstige hypertensie in de tweede helft van de zwangerschap, bij hartaandoeningen of als weeënremmer bij dreigende vroeggeboorte, is redelijk onderzocht.

Nifedipine in combinatie met magnesiumsulfaat geeft in de late zwangerschap een kleine kans op maternale toxiciteit bij dreigende vroeggeboorte. Er zijn enkele meldingen van ernstige bloeddrukdaling en spierzwakte. Case-reports beschrijven het optreden van longoedeem bij de moeder bij het gebruik van nicardipine als weeënremmer.

Eén studie suggereert een mogelijk licht verhoogd risico op neonatale convulsies bij blootstelling aan calciumblokkers in het derde trimester. Een andere grote studie vindt echter geen verhoogd risico na gebruik van calciumblokkers in de laatste dertig dagen van de zwangerschap.

De informatie op deze pagina is gebaseerd op gebruik van het geneesmiddel in de aanbevolen dosering, zonder dat de patiënt daarbij andere geneesmiddelen gebruikt. Welk geneesmiddel de beste keuze is, kan per persoon en per situatie verschillen. Daarom is goed overleg tussen zorgverlener en patiënt essentieel. Bij elke zwangerschap is er een basisrisico van 10 tot 15% op een miskraam en van 2 tot 4% op het krijgen van een baby met een aangeboren afwijking. De informatie bij zwangerschap gaat over de vraag of dit risico groter wordt door gebruik van het geneesmiddel. De informatie over borstvoeding is gebaseerd op het mogelijke risico voor de zuigeling, uitgaande van een gezonde, voldragen baby van 0 tot 2 maanden. Bij een te vroeg geboren, kleine, lichte of zieke baby moet men extra voorzichtig zijn. Een oudere zuigeling is juist minder kwetsbaar.