Aa Lettergrootte
16
 
Vitaminen tijdens de zwangerschap
Overzicht

In Nederland bevat een gevarieerd dieet voldoende vitaminen voor zwangere vrouwen, met uitzondering van foliumzuur en vitamine D.
Foliumzuur is belangrijk voor de ontwikkeling van het ongeboren kind en de aanleg van het ruggenmerg. Vrouwen die zwanger willen worden, wordt aangeraden 400 microgram foliumzuur per dag te slikken totdat zij tien weken zwanger zijn.
Zwangere vrouwen wordt aangeraden elke dag 10 microgram vitamine D extra in te nemen.
Teveel vitamine A kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Bij hoeveelheden tot 3000 microgram (10.000 IE) per dag zijn problemen niet waarschijnlijk. Kies tijdens de zwangerschap vitaminepreparaten die betacaroteen in plaats van vitamine A bevatten. Vermijd leverproducten, deze bevatten veel vitamine A.

Let op:
Over de effecten van hoge doseringen van vitaminen zijn weinig gegevens bekend. Het gebruik van  hoge doseringen tijdens de zwanger­schap wordt daarom afgeraden.

De aanbevolen dagelijkse hoeveelheden vitaminen voor zwan­gere vrouwen zijn:

 vitamine  aanbevolen hoeveelheid per dag    
 retinol (vitamine A)  800 microgram (2640IE)
 thiamine (vitamine B1)  1,4 mg
 riboflavine (vitamine B2)  1.4 mg
 nicotinamide (vitamine B3)  17 mg
 pantotheenzuur (vitamine B5)            5 mg
 pyridoxine (vitamine B6)  1,9 mg
 biotine (vitamine B8)  40 microgram
 foliumzuur (vitamine B11)  0,4-0,5 mg (aanvulling)
 cyanocobalamine (vit B12)  3,2 microgram
 ascorbinezuur (vitamine C)  85 mg
 colecalciferol (vitamine D3)  10 microgram (aanvulling)
 alfatocoferol (vitamine E)  10 mg

Vitamine A
Als tijdens de zwangerschap aanvulling van vitamine-A nodig is, gaat de voorkeur uit naar vitaminepreparaten met bètacaroteen, een pro-vitamine A. Het lichaam zet alleen die hoeveelheid bètacaroteen om in vitamine A die het nodig heeft.
Vitamine A is in hoge doseringen teratogeen. Tijdens de zwangerschap kan vitamine A in de aanbevolen dosering van 800 microgram per dag (2640 IE) worden gebruikt. Bij gebruik tot 3000 microgram of 10.000 IE per dag zijn tot nu toe geen schadelijke effecten gezien.

Foliumzuur
De hoeveelheid foliumzuur in de voeding, is vaak onvoldoende. Vrouwen met een zwangerschapswens krijgen daarom het advies om vanaf minimaal vier weken vóór tot acht weken na de conceptie elke dag een supplement met 0,4-0,5 mg foliumzuur te gebruiken. Uit onderzoek blijkt dat extra foliumzuur het risico op een kind met een open ruggetje verkleint. Ook het risico op hartafwijkingen en schisis is mogelijk verlaagd. Een dosis van 5 mg wordt alleen geadviseerd bij zwange­ren die een bewezen foliumzuurtekort hebben of die eerder een kind met een neuraalbuisde­fect (waaronder spina bifida) hebben gekregen, en bij paren waarvan een van de ouders zelf een neuraalbuisdefect heeft.

Vitamine B en C
Vitamine-B-complex en vitamine C kunnen worden gebruikt in de aanbevolen doserin­gen.
In de literatuur zijn twee gevallen beschreven van neonatale scheurbuik na het gebruik van gemiddeld 400 mg vitamine C per dag gedurende de hele zwangerschap. Dit ver­oorzaakte bij de pasgeborene een versneld metabolisme van vitamine C, waardoor er een tekort aan vitamine-C ontstond.

Vitamine D
De Gezondheidsraad advi­seert zwangere vrouwen dagelijks 10 microgram (400 IE) colecalciferol (vitamine D3) extra in te nemen als aanvulling op het dieet. Gebruik bij voorkeur niet meer dan 100 microgram (4.000 IE) colecalciferol per dag.
Tekort vitamine D
Een ernstig tekort aan vitamine D lijkt nadelige effecten te kunnen hebben op zowel het verloop van de zwangerschap als op de moeder en de foetus. Als een tekort aan vitamine D bij de zwangere vrouw moet worden aangevuld, dan heeft dagelijkse toedie­ning van colecalciferol tot maximaal 4000 IE de voorkeur.
Hoge dosering vitamine D
Over de toediening van hoge doseringen vitamine D is tot nu toe nog te weinig informatie beschikbaar voor een goede risico-inschatting. Het geven van hoge doseringen vitamine D eenmaal per week of maand tijdens de zwangerschap worden daarom afgeraden.
In enkele kleine studies in het tweede of derde trimester kregen zwangere vrouwen twee- of vierwekelijks een hoge dosis vitamine (340 zwangerschappen met een dosis > 35.000 IE) of één tot twee keer een zeer hoge dosis (556 zwangerschappen met een dosis >50.000 IE). Deze onderzoeken laten geen nadelige effecten bij de pasgeborene  zien. Helaas keken niet alle studies naar de mogelijke nadelige effecten van de hoge dosis op de zwangerschap of het ongeboren kind.
Overdoseringen van vitamine D leiden bij dieren tot kalkneerslagen in verschillende organen. Dergelijke effecten zijn niet beschreven bij gebruik tijdens de zwanger­schap bij mensen.

Voor informatie over fytomenadion (vitamine K), zie onder haemostatica.

 

Laatst bijgewerkt op 25-07-2019


De informatie op deze pagina is gebaseerd op gebruik van het geneesmiddel in de aanbevolen dosering, zonder dat de patiënt daarbij andere geneesmiddelen gebruikt. Welk geneesmiddel de beste keuze is, kan per persoon en per situatie verschillen. Daarom is goed overleg tussen zorgverlener en patiënt essentieel. Bij elke zwangerschap is er een basisrisico van 10 tot 15% op een miskraam en van 2 tot 4% op het krijgen van een baby met een aangeboren afwijking. De informatie bij zwangerschap gaat over de vraag of dit risico groter wordt door gebruik van het geneesmiddel. De informatie over borstvoeding is gebaseerd op het mogelijke risico voor de zuigeling, uitgaande van een gezonde, voldragen baby van 0 tot 2 maanden. Bij een te vroeg geboren, kleine, lichte of zieke baby moet men extra voorzichtig zijn. Een oudere zuigeling is juist minder kwetsbaar.