De 22 wekenprik (DKT(P)-vaccin) tijdens de zwangerschap

Overzicht

Een difterie-/kinkhoest-/tetanus-(/polio-) vaccinatie (DKT of DKTP) kan gegeven worden tijdens de zwangerschap.

Vanaf 16 december 2019 wordt een kinkhoestvaccinatie (DKT of DKTP, ook wel de 22 wekenprik) aangeboden aan alle zwangere vrouwen vanaf week 22 van de zwangerschap. Hierdoor krijgt de baby de eerste maanden een betere bescherming mee tegen een kinkhoestinfectie.

Let op
Ondanks dat eerder uitgevoerde grote studies geen verhoogde risico’s laten zien, is het van belang de veiligheid van de 22-wekenprik in kaart te brengen in de Nederlandse situatie. Lareb doet onderzoek hiernaar. Alle zwangere vrouwen kunnen hier tijdens hun zwangerschap aan mee doen via Moeders van Morgen.

Risico indeling

  • Meest veilig Dit geneesmiddel is -binnen deze groep- de veiligste keuze voor gebruik tijdens de zwangerschap. Er is, in onderzoek of in de praktijk, geen verhoogd risico gevonden op aangeboren afwijkingen of andere nadelige effecten op de zwangerschap.
    • - difterie-/kinkhoest-/tetanus vaccin (dkt)
    • - difterie-/kinkhoest-/tetanus-/polio vaccin (dktp)

Ervaring in de zwangerschap
Er is veel onderzoek gedaan naar de veiligheid van het DKT vaccin in de zwangerschap. In studies worden meer dan 230.000 zwangerschappen beschreven waarin gekeken is naar de mogelijke effecten op de zwangerschap en het kind. Uit de onderzoeken komen geen negatieve effecten op de zwangerschap, de foetus of de pasgeborene naar voren. Het vaccin kan tevens gecombineerd zijn met het poliovaccin. Ook met het poliovaccin is ruime ervaring tijdens de zwangerschap.

Bescherming van de neonaat tegen kinkhoest
Er is ook veel onderzoek verricht naar de toediening van het DKT vaccin in de tweede helft van de zwangerschap ter bescherming van de pasgeborene. De eerste maanden van het leven is een baby niet beschermd tegen kinkhoest doordat het zelf nog niet gevaccineerd is. Door de zwangere vrouw vanaf week 22 te vacci­neren, krijgt de baby bescherming mee tegen deze infectieziekte. Via de placenta komen antistoffen van de moeder bij de foetus terecht. Dit fysiologische proces zorgt ervoor dat de baby gedurende de eerste weken tot maanden na de geboorte afweer heeft tegen de infectie.
Een kinkhoestinfectie bij jonge baby’s kan ernstige ademhalingsproblemen veroorzaken. Het kind kan in het ziekenhuis moeten worden opgenomen of zelfs overlijden. Bescherming van de baby door de moeder te vaccineren gebeurt al langer in diverse andere landen zoals de Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk en België. Hierdoor is het aantal gevallen van kinkhoest bij zeer jonge kinderen aanzienlijk afgenomen.

Aanvullende informatie over de kinkhoestvaccinatie tijdens de zwangerschap is te vinden via

Laatst bijgewerkt op 16-12-2019


Bij elke zwangerschap is er een basisrisico van 10 tot 15% op een miskraam en van 2 tot 4% op het krijgen van een baby met een aangeboren afwijking. De informatie bij zwangerschap gaat over de vraag of dit risico groter wordt door gebruik van het geneesmiddel of vaccin. Daarnaast bespreken we diverse andere risico’s voor het ongeboren kind, zoals de kans op vroeggeboorte of een laag geboortegewicht. De informatie bij borstvoeding is gebaseerd op het mogelijke risico voor de zuigeling, uitgaande van een gezonde, voldragen baby van 0 tot 2 maanden. Bij een te vroeg geboren, kleine, lichte of zieke baby moet men extra voorzichtig zijn. Een oudere zuigeling is juist minder kwetsbaar. We gaan bij zwangerschap en borstvoeding uit van de gebruikelijke dosering, zonder dat de patiënt daarbij andere geneesmiddelen gebruikt. Of het gebruik van een geneesmiddel de beste keuze is, en welk geneesmiddel in dat geval de voorkeur heeft, kan per persoon en per situatie verschillen. Daarom is goed overleg tussen zorgverlener en patiënt essentieel. Deze informatie is bedoeld ter ondersteuning van dit overleg en kan de medische zorg niet vervangen.