Gevoel van ziek zijn en vermoeidheid na vaccinatie

In het kort

Na een vaccinatie kan een kortdurend gevoel van ziek zijn ontstaan. Dit wordt ook wel malaise genoemd. Malaise komt vaak voor na vaccinatie. Bij de meeste vaccins ontstaan de klachten de dag na vaccinatie. Bij levend verzwakte vaccins kunnen de klachten later ontstaan. Meestal gaan ze binnen enkele dagen vanzelf weer over. Een enkele keer kunnen malaiseklachten langer aanhouden. Langdurige klachten kunnen ook een andere oorzaak hebben, zoals een infectie. Overleg bij langdurige klachten altijd met de huisarts. [1-25]

Achtergrondinformatie

Bij malaise is er sprake van vermoeidheid, slaperigheid en griepachtige klachten
Klachten die hierbij kunnen voorkomen zijn: spierpijn, hoofdpijn, keelpijn, duizeligheid, misselijkheid en koude rillingen. Bij jonge kinderen uit malaise zich vaak in meer slapen dan normaal, huilen, een verminderde eetlust, lusteloosheid of hangerigheid [26].

Malaise na vaccinatie ontstaat door activatie van het immuunsysteem
Vaccins wekken een ontstekingsreactie op. Hierbij komen cytokines vrij. Cytokines zijn stoffen die een rol spelen bij ontstekingsreacties en het reguleren van het immuunsysteem. Deze cytokines veroorzaken waarschijnlijk de malaise [1, 23, 25].

Bij volledig geïnactiveerde/dode vaccins ontstaan malaiseklachten 3 tot 24 uur na vaccinatie
Bij levend verzwakte vaccins is de tijd tussen vaccinatie en het ontstaan van malaiseklachten afhankelijk van de soort ziekteverwekker in het vaccin. Na BMR-vaccinatie (bof, mazelen, rodehond) is dit 5 tot 12 dagen na vaccinatie. Bij het gele koorts vaccin is dit binnen 3 tot 7 dagen. Na de BCG-vaccinatie tegen tuberculose gaat malaise vaak samen met een reactie op de injectieplaats. De reactie op de injectieplaats van het BCG-vaccin kan ook nog na 3 maanden ontstaan [18].

arrow icon
  • Halsey NA, et al. The safety of influenza vaccines in children: An Institute for Vaccine Safety white paper. Vaccine. 2015-12-30;33 Suppl 5:F1-F67
  • Sakamoto M, et al. Effectiveness on high-grade cervical abnormalities and long-term safety of the quadrivalent human papillomavirus vaccine in Japanese women. J Infect Chemother. 2019-07-01;25(7):520-525
  • De Serres G, et al. Short-term safety of 4CMenB vaccine during a mass meningococcal B vaccination campaign in Quebec, Canada. Vaccine. 2018-12-18;36(52):8039-8046
  • McMillan M, Clarke M, Parrella A. Safety of Tetanus, Diphtheria, and Pertussis Vaccination During Pregnancy: A Systematic Review. Obstet Gyneco. 2017-03-01;129(3):560-573
  • Neves RG, Duro SM, Tomasi E. Influenza vaccination among elderly in Pelotas-RS, Brazil, 2014: a population-based study. Epidemiol Serv Saude. 2016-10-01;25(4):755-766
  • Mahajan D, Cook J, Dey A. Annual report: Surveillance of adverse events following immunisation in Australia, 2011. Commun Dis Intell Q Rep. 2012-12-31;36(4):E315-32
  • Mattner F, et al. Adverse effects of rabies pre- and postexposure prophylaxis in 290 health-care-workers exposed to a rabies infected organ donor or transplant recipients. Infection. 2007-06-01;35(4):219-24
  • Donalisio MR, Rodrigues SM, Mendes ET. Adverse events after pneumococcal vaccination. J Bras Pneumol. 2007-01-01;33(1):51-6
  • Yang J, et al. A mass vaccination campaign targeting adults and children to prevent typhoid fever in Hechi; expanding the use of Vi polysaccharide vaccine in southeast China: a cluster-randomized trial. BMC Public Health. 2005-05-18;5:49
  • Papaevangelou G, Totos G, Roumeliotou A. Brief report: hepatitis A vaccination in Greek military recruits. J Med Virol. 1993-05-01;40(1):1-4
  • Pietrzyk JJ, et al. Safety and immunogenicity of a DTaP-IPV(Vero) (serum-free) combination vaccine in comparison to DTaP-IPV(Mkc) when administered simultaneously with Haemophilus influenzae type B conjugate vaccine (PRP-T) in children at 2, 3.5, 5 and 16 months of age. Vaccine. 2008-09-26;26(41):5296-303
  • West DJ, et al. Safety and immunogenicity of a bivalent Haemophilus influenzae type b/hepatitis B vaccine in healthy infants. Hib-HB Vaccine Study Group. Pediatr Infect Dis J. 1997-06-01;16(6):593-9
  • Naz H, Cevik F, Aykin N. Influenza vaccination in healthcare workers. J Infect Dev Ctrie. 2009-02-28;3(1):50-4
  • Anh DD, Jayadeva G, Kuriyakose S. The safety and reactogenicity of a reduced-antigen-content diphtheria-tetanus-acellular pertussis (dTpa) booster vaccine in healthy Vietnamese children. Vaccine. 2016-08-17;34(37):4360-3
  • Durando P, et al. Safety and tolerability of 13-valent pneumococcal conjugate vaccine in the elderly. Hum Vaccin Immunother. 2015-01-01;11(1):172-7
  • Begier EM, Burwen DR, Haber P. Postmarketing safety surveillance for typhoid fever vaccines from the Vaccine Adverse Event Reporting System, July 1990 through June 2002. Clin Infect Dis. 2004-03-15;38(6):771-9
  • Plotkin SA, Orenstein W, Offit PA (ed). Vaccines. 6th edition. Elsevier Saunders; 2013
  • Burgmeijer R, Hoppenbrouwers K, van Gompel F. Handboek vaccinaties: Infectieziekten en vaccinaties. Deel B. 2e druk. Assen: Van Gorcum; 2013. P63-64
  • Phan CH, Nguyen TPT, Doan UY. Safety of a quadrivalent meningococcal conjugate vaccine in healthy subjects aged 9 months to 55 years in Vietnam. Pharmacoepidemiol Drug Sa. 2019-04-01;28(4):515-520
  • Findlow J, Knuf M. Immunogenicity and safety of meningococcal group A, C, W and Y tetanus toxoid conjugate vaccine: review of clinical and real-world evidence. Future Microbiol. 2019-05-01;14:563-580
  • Marshall GS, et al. Immunogenicity, Safety, and Tolerability of a Hexavalent Vaccine in Infants. Pediatrics. 2015-08-01;136(2):e323-32
  • Rümke HC, Visser HK. Vaccinaties op de kinderleeftijd anno 2004. II. Echte en vermeende bijwerkingen. Ned Tijdschr Geneeskd. 2004-02-21;148(8):364-71
  • Rümke H. Postvaccinatie verschijnselen: prikplaatsreacties en reactogeniteit Tijdschrift Jeugdgezondheidszorg. 2016-06-22;48(6):50-56
  • Margolis KL, et al. Frequency of adverse reactions after influenza vaccination. The American journal of medicine. 1990-01-01;88(1):27-30
  • Christian LM, Porter K, Karlsson E. Proinflammatory cytokine responses correspond with subjective side effects after influenza virus vaccination. Vaccine. 2015-06-26;33(29):3360-6
  • 26. Thuisarts.nl. Mijn kind heeft klachten na een prik tegen ziektes [Internet]. 2021. Geraadpleegd 1 februari 2022. Beschikbaar via: https://www.thuisarts.nl/koorts-na-inenting/mijn-kind-heeft-klachten-na-prik-tegen-ziektes

Laatst bijgewerkt op 02-02-2022